منظور از کلمه (عده ای) در ماده ۶۱۵ قانون مجازات اسلامی (نفرات حاضر در منازعه)

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۱۰/۲۰
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز
موضوع
منظور از کلمه (عده ای) در ماده ۶۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) (نفرات حاضر در منازعه)
پرسش
آیا مستفاد از عبارت «عدهای» در ماده ۶۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده)، مجموع نزاعکنندگان، دو یا بیش از دو نفر (مثلا یک طرف دو نفر و طرف دیگر یک نفر) بوده یا خیر؟ آیا حداقل هر طرف باید دو نفر باشند و اگرچه یک طرف ۳ یا ۴ نفر بوده و طرف مقابل تنها یک نفر باشد مشمول حکم ماده مذکور نخواهد بود؟
نظر هیات عالی
بزه منازعه جمعی موضوع ماده ۶۱۵ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ بخش تعزیرات جرم مشارکتی است و لذا از هر طرف باید حداقل دو نفر و مجموعا چهارنفر باشند تا قابل تحقق باشد.
نظر اکثریت
با عنایت به اینکه در ماده ۶۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) صراحتا قید گردیده (عده ای با یکدیگر…) و قید نشده (عدهای با عدهای دیگر…) و منظور از عده نیز ۳ نفر یا بیشتر میباشد و از سوی دیگر مطابق نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه به شماره ۷/۷۹۷۱- ۱۳۸۴ اشاره گردیده منظور از عده در ماده ۶۱۵ قانون مجازات ۳ نفر یا بیشتر میباشد و همچنین در عرف نیز چنانچه چند نفر با همدیگر درگیر شوند، گفته میشود عدهای با هم درگیر شده اند. علیهذا از مجموع موارد مذکور برداشت میگردد چنانچه مجموع نزاعکنندگان در دو طرف حداقل ۳ نفر باشند، منازعه صدق نموده و مشمول حکم موضوع ماده ۶۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) خواهد بود.
نظر اقلیت
با عنایت به اینکه نزاع دسته جمعی از جمله جرایم علیه امنیت بوده و بایستی مخل امنیت باشد و در حالتی که یک نفر با دو نفر درگیر میشود، امنیت از بین نمی رود و هدف قانونگذار از این ماده نیز جلوگیری از نزاعهای خیابانی میباشد و از سوی دیگر تفسیر به نفع متهم اقتضاء می کند که با توجه به مفهوم کلمه (عده) هر دو طرف بایستی حداقل ۳ نفر باشند و همچنین با عنایت به نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه به شماره ۷/۶۰۵۹- ۱۳۷۹ که طی آن اعلام شده منازعه، زد و خورد عدهای با عدهای دیگر میباشد، لذا برای تحقق منازعه و شمول ماده ۶۱۵ قانون مجازات اسلامی بایستی هر طرف منازعه حداقل ۳ نفر باشد.