مطالبه باقی مانده مهر با توجه به تبصره الحاقی ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۰/۱۱/۱۰
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر نجف آباد
موضوع
مطالبه باقی مانده مهر با توجه به تبصره الحاقی ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی
پرسش
آیا باقیمانده مَهر با توجه به الحاق تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به نرخ روز قابل مطالبه است؟
نظر هیئت عالی
مستفاد از رای وحدت رویه ۶۴۷ – ۲۸/۱۰/۷۸ هیأت عمومی دیوان عالی کشور که مطالبه کل مَهر تعیین شده زوجه را که مربوط به قبل از تصویب قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب سال ۷۶ بوده بر اساس آن قانون پذیرفته و با عطف به ماسبق نمودن موضوع، مطالبه کل مَهر به نرخ روز را موجه دانسته است و از آنجا که هدف قانونگذار از تشریع و تصویب ماده واحده اشعاری، حفظ ارزش ریالی مَهر زوجه بوده است و این امر در مورد باقیمانده مَهر هم صادق است، در صورتی که زوجه باقیمانده مَهر خود را به نرخ روز مطالبه کند دادگاه میتواند حسب درخواست زوجه، زوج را به پرداخت باقیمانده مَهر بر اساس شاخص بانک مرکزی و به نرخ روز محاسبه و محکوم کند.
نظر اکثریت
اگر داین قبل از قانون مصوب ۱۳۷۶ با اعلام مبلغ دین نسبت به وصول آن به نحو مقرر در اجرای ثبت، توافق کرده و تمکین کرده دیگر نمی تواند با توجه به قانون مذکور بقیه آن را به نرخ روز مطالبه کند؛ زیرا اولاً: «المومنون عند شروطهم»، ثانیاً: در ماده واحده به مواردی که مَهر مطالبه نشده است تصریح گردیده و ثالثاً: این ماده واحده استثنا بر اصل میباشد و تا آنجا که صراحت دارد قابل اعمال است و نه بیشتر.
نظر اقلیت
اگر پرداخت قسمتی از مَهر با اراده شوهر نبوده و از اموالش تامین شده است باقیمانده به نرخ روز محاسبه میشود و نظریه قبلی تا وقتی صحیح است که داین و مدیون هر دو در مرجع رسمی به پرداخت دین توافق کرده باشند و اگر اجرای ثبت با استفاده از قوانین از اموال او، قسمتی از دین (مَهر) را وصول کرده باشد موضوع شامل استثنا بر اصل یعنی ماده واحده مصوب ۱۳۷۶ و مَهر وصول شده محسوب نمی شود و مابه التفاوت به نرخ روز محاسبه میگردد.