مرجع صالح صدور قرارهای منتهی به بازداشت موضوع ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۸/۲۲
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر لنگرود
موضوع
مرجع صالح صدور قرارهای منتهی به بازداشت موضوع ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری
پرسش
آیا رعایت مقررات ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری در محاکم کیفری ۲ نیز لازم است و یا ماده مذکور صرفاً در مرحله دادسرا میبایست رعایت شود؟
نظر هیئت عالی
با توجه به عبارت «منتهی به تصمیم نهایی در دادسرا نشود» در صدر ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ که ناظر بر انجام تکلیف مذکور در صدر ماده نسبت به مرحله تحقیقات مقدماتی است، نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان لنگرود استان گیلان مورد تأیید است.
نظر اکثریت
با عنایت به صراحت متن ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری تکلیف اظهار نظر در مورد قرار های تامین که منتهی به بازداشت متهم میشود صرفاً مربوط به دادسرا میباشد چرا که منطوق ماده صراحت در این امر دارد و نیز باید توجه داشت که قانون مذکور در زمان حاکمیت و تشکیل دادسرا بوده است بعلاوه اینکه نمی شود تکلیفی برعهده دادگاه گذاشت مگر به تصریح قانون که در این مورد اساساً تصریحی ندارد بلکه صراحت ماده بر عدم تکلیف دادگاه میباشد، البته در مورد جرائمی که مستقیماً در دادگاه مورد رسیدگی واقع می شوند از جمله روابط نامشروع و جرائم درجه ۷ و ۸ که حسب صراحت ذیل ماده ۳۴۱ قانون مذکور دادگاه میبایست مطابق مقررات مربوط در دادسرا رسیدگی نماید، چنانچه دادگاه اقدام به صدور قرار تامین منتهی به بازداشت نماید در اینصورت تکلیف مذکور در ماده ۲۴۲ متوجه دادگاه نیز میباشد.
نظر اقلیت
هرچند منطوق ماده ۲۴۲ صراحت در تکلیف دادسرا دارد و لیکن با عنایت به اینکه حسب ماده ۲۴۶ قانون آیین دادرسی کیفری که اعلام داشته در صورت صدور قرار تامین منتهی به بازداشت در دادگاه این قرار قابل اعتراض میباشد و با توجه به اینکه اعمال ماده ۲۴۲ در دادگاه نوعی ارفاق به متهم است و با تفسیر قوانین به نفع متهم نیز سازگاری دارد، لذا می توان گفت تکلیف مذکور در ماده ۲۴۲ متوجه دادگاه نیز میباشد همچنین با عنایت به اینکه در دادگاه بخش که اساساً دادسرا وجود ندارد قضات دادگاه بخش مکلف به رعایت مفاد ماده مذکور میباشند، و نیز با توجه به اینکه شیوه قانون نویسی در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ به این ترتیب میباشد که در اکثر مواقع با استفاده از عبارت بازپرس و دادسرا اقدام به انشاء مواد قانونی گردیده است و لیکن در عمل مواد مذکور در دادگاه نیز لازم الرعایه میباشند از جمله در مواد ۱۰۸ به بعد ۲۱۷ و ۲۱۹ قانون آیین دارسی کیفری اکثراً از عبارت بازپرس استفاده شده است که موید این امر است که ماده ۲۴۲ نیز صرفاً مربوط به دادسرا نمیباشد.