مرجع صالح به رسیدگی درخواست واخواهی از محکومیت غیابی متهم

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۹/۰۶/۲۰
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر ساری
موضوع
مرجع صالح به رسیدگی درخواست واخواهی از محکومیت غیابی متهم
پرسش
حکم بر محکومیت غیابی متهم صادرشده که شاکی به لحاظ قلّت مجازات نسبت به آن تجدیدنظر خواهی مینماید. پرونده به دادگاه تجدیدنظر ارسال و شعبه تجدیدنظر، مجازات را مطابق ماده ۴۵۸ قانون آیین دادرسی کیفری بررسی و سپس مجازات را برابر مقررات قانونی تشدید مینماید و در نهایت پرونده به اجرای احکام کیفری ارسال میگردد که متهم در این مرحله از رای غیابی درخواست واخواهی مینماید.
مرجع رسیدگی به درخواست واخواهی محکوم علیه غیابی، دادگاه بدوی میباشد یا تجدیدنظر؟
نظر هیئت عالی
در فرض استعلام، موضوع از مصادیق ماده ۴۶۱ قانون آیین دادرسی کیفری است لذا محکوم غایب حق واخواهی نسبت به حکم محکومیت صادره از سوی دادگاه تجدیدنظر را دارد.
نظر اکثریت
غیابی یا حضوری بودن رای، مختص متهم میباشد و یک الزام قانونی برای مرجع رسیدگی میباشد و این امر مختص امور کیفری نبوده بلکه موضوع حقوقی هم میتواند باشد، زمانی که دادگاه تجدیدنظر تقاضای شاکی را میپذیرد و میخواهد مجازات را تشدید کند اولاً: بررسی می کند عمل ارتکابی مجرمانه است یا خیر. اگر عمل جرم نباشد حکم به برائت متهم میدهد هرچند موضوع تجدیدنظر خواهی نبوده باشد. ثانیاً: بررسی می کنند عمل به وسیله متهم ارتکاب یافته است یا خیر؟ ثالثاً: شرایط رای غیابی را دارد یعنی اینکه رای صادره حضوری یا غیابی میباشد. مع الوصف با توجه به مراتب فوق به لحاظ اینکه: ۱- رسیدگی دادگاه تجدیدنظر ماهیتی میباشد به هر دو جزء جرم یعنی امر و نهی و ضمانت اجراء قانونگذار را مورد بررسی قرار میدهد. ۲- رای صادره دادگاه تجدیدنظر غیابی میباشد و حق متهم محفوظ است. ۳- با صدور رای از ناحیه دادگاه تجدیدنظر رای دادگاه بدوی دیگر اعتبار ندارد به عبارت دیگر وجود خارجی نداشته و رای دوم که دادگاه تجدیدنظر صادر نمود و قابلیت اجراء را دارد. ۴- دادگاه بدوی نمی تواند رای دادگاه تجدیدنظر را تغییر بدهد جزء در مواردی که قانون مشخص نموده است و این یک قاعده میباشد که در عرف قضائی همانند اعاده دادرسی در امور حقوقی به واخواهی باید در دادگاه تجدیدنظر رسیدگی شود.
نظر اقلیت
دادگاه تجدیدنظر براساس حقی که قانونگذار در ماده ۴۵۸ قانون آیین دادرسی کیفری به شاکی داده است، مکلف به رسیدگی میباشد و در چارچوب قانون و محدوده تقاضای شاکی رسیدگی می کند و مجازات را تشدید مینماید و وارد رسیدگی ماهیتی نشده است. مع الوصف با توجه به اینکه قوانین آیین دادرسی کیفری شکلی و از قواعد آمره میباشد و حق مکتسبه متهم بوده و مطابق مواد ۴۰۶ و ۴۶۱ قانون آیین دادرسی کیفری، نمی شود یک مرحله رسیدگی را از متهم سلب نمود فلذا دادگاه بدوی به واخواهی رسیدگی می کند.