صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1389/05/01
برگزار شده توسط: استان خراسان شمالی/ شهر بجنورد
موضوع
متولی قانونی ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند چاه‌های محفوره جذبی
پرسش
متولی قانونی ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند چاه‌های محفوره جذبی، شرکت آب و فاضلاب است یا شهرداری؟ (موضوع نامه شماره 9620/15 مورخه 1389/5/13 مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان خراسان شمالی)
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (1) مدنی: نظر به این‌که در بند ب ماده 2 قانون مدیریت پسماند، پسماند به مواد جامد، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته می‌شود… و در تبصره 4 ماده 2 همان قانون، لجن‌های حاصل از تصفیه فاضلاب شهری و تخلیه چاه‌های جذبی فاضلاب خانگی در صورتی‌که خشک یا کم‌رطوبت باشند در دسته پسماندهای عادی قرار خواهند گرفت و از آنجایی که در ماده 1 قانون تشکیل شرکت‌های آب و فاضلاب، جمع‌آوری و انتقال و تصفیه فاضلاب شهرها در داخل محدوده قانونی شهرهای هر استان به عهده شرکت آب و فاضلاب استان قرار گرفته است و با توجه به ماده 4 قانون تشکیل شرکت‌های آب و فاضلاب، با تشکیل شرکت‌های موضوع این قانون، هر یک از شرکت‌ها و موسسات و واحدهایی که در حال حاضر امر تقسیم و توزیع آب شهری و جمع‌آوری و دفع فاضلاب و بهره‌برداری از آن را به عهده دارند منحل و کلیه تأسیسات، ماشین‌آلات، ابنیه و هر نوع مایملک و حقوق آنها تملک می‌شود. بنابراین نظر اکثریت که شرکت آب و فاضلاب را عهده‌دار مسئولیت در مورد سوال کرده است تأیید می‌شود.
نظر اکثریت
1- تبصره 4 ماده 2 و ماده 7 قانون مدیریت پسماندها دلالتی بر مسئولیت شهرداری در خصوص تخلیه چاه‌های فاضلاب که موضوع اصلی مورد سوال است ندارد؛ چرا که اولاً؛ طبق بند ب ماده 2 قانون فوق‌الذکر، پسماند به مواد جامد و مایع و گاز غیر از فاضلاب تعریف شده است. ثانیاً؛ لجن‌های حاصل از تصفیه فاضلاب‌های شهری و تخلیه چاه‌های جذبی، مفهومی متفاوت از محتویات چاه‌های مزبور دارد و تأکید قانونگذار بر اضافه کردن وصف فوق دلالت بر تمایز آن از مفهوم عادی فاضلاب دارد که از مفهوم پسماند به شرح فوق منتزع شده است.
2- مسئولیت‌های مقرر در ماده 55 قانون شهرداری و از جمله تبصره 4 و بند 2 آن در راستای مدیریت جامع شهری در زمان تصویب قانون مزبور مقرر شده و بعضاً با تصویب قوانین اصلاح شده به عهده مراجع ذی‌صلاح قرار گرفته است و در مانحن‌فیه نیز با تصویب قانون تشکیل شرکت‌های آب و فاضلاب و از جمله ماده 1 آن، مسئولیت جمع‌آوری و انتقال و تصفیه فاضلاب شهرها در داخل محدوده قانونی شهرها برعهده شرکت آب و فاضلاب قرار گرفته است.
3- ماده 1 قانون تشکیل شرکت آب و فاضلاب، دلالتی بر لزوم وجود شبکه جمع‌آوری و انتقال جهت تحقق شرایط ایفای مسئولیت آن شرکت ندارد.
4- طبق ماده 4 قانون تشکیل شرکت آب و فاضلاب، با تشکیل شرکت‌های آب و فاضلاب، هر یک از شرکت‌ها و موسسات و واحدهایی که متولی تقسیم و توزیع آب شهری و جمع‌آوری و دفع فاضلاب و بهره‌برداری از آن هستند، منحل شده‌اند؛ لذا مسئولیت ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند چاه‌های محفوره جذبی برعهده شرکت آب و فاضلاب است و شهرداری مسئولیتی در این قسمت ندارد.
نظر اقلیت
با عنایت به این‌که ماده 2 اساسنامه تشکیل شرکت آب و فاضلاب، یک مدیریت اجرایی صنعتی پیش‌بینی کرده و ماده 7 قانون مدیریت پسماند، مدیریت اجرایی را برعهده شهرداری گذاشته است و انتقال مدیریت‌ها معمولاً مشکلاتی ایجاد می‌کند؛ به نظر می‌رسد ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند، کماکان برعهده شهرداری است.