صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۲/۱۱/۰۲
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گنبدکاووس
موضوع
عدم واخواست سفته در مهلت مقرر قانونی توسط دارنده سفته و زائل شدن مسئولیت ظهرنویس
پرسش
(الف) در وجه (ب) سفته‌ای صادر کرده و (ب) آن را ازطریق ظهرنویسی به (ج) واگذار کرده است. شخصی به نام (د) هم به عنوان ضامن صادرکننده‌ی سفته، ظهر آن را امضا کرده است. علی‌رغم گذشت مدتی بیش از ده روز از تاریخ سررسید سفته، دارنده سند (ج) آن را واخواست نکرده و علیه (الف)، (ب) و (د) اقامه دعوی کرده و خواستار محکومیت تضامنی آنان به پرداخت وجه مندرج در سند شده است.
آیا همه امضاکنندگان سفته مذکور دارای مسئولیت تضامنی هستید یا برخی از آنها؟
نظر هیئت عالی
مطابق ماده ۲۴۹ قانون تجارت و مقررات قسمت اخیر آن ماده، ضامن تنها با کسی مسئولیت تضامنی دارد که از او (مضمونٌ‌عنه) ضمانت کرده است در مورد ضامن براساس رأی وحدت رویه شماره ۵۹۷/۱۲/۲/۷۴ هیأت عمومی دیوان‌عالی کشور محدودیت‌های مقرر در مواد ۲۸۶ و ۲۸۷ قانون تجارت وجود ندارد با این ترتیب نظریه اکثریت صائب به نظر می‌رسد و مورد تأیید است.
نظر اکثریت
با عنایت به مواد ۲۴۹، ۳۰۹، ۳۱۰، ۳۱۳ و ۳۱۵ از قانون تجارت در صورتی‌که دارنده سفته در مهلت مقرر قانونی نسبت به واخواست سفته اقدام نکرده باشد مسئولیت ظهرنویس زائل می‌شود. برخی معتقدند در این‌صورت سفته همانند یک سند عادی است و صرف‌نظر از آن، با این وصف شخصی که به عنوان ضامن صادرکننده سفته آن را امضا کرده مسئولیت تضامنی با صادرکننده سفته در برابر دارنده آن دارد.(ضم ذمّه به ذمّه) این مفهوم از مواد ۲۷۹، ۲۸۰، ۲۸۶، ۲۸۹ و ۳۰۹ قانون تجارت نیز قابل استنباط می‌باشد نتیجتاً در مورد سوال شخص (الف) و (د) تضامناً مسئول پرداخت می‌باشند.
نظر اقلیت
با عنایت به این‌که دارنده سفته به تکلیف خود عمل نکرده است، سفته وصف سند تجاری ندارد و ضمان مدنی بر روابط بین صادرکننده و ضامن حاکم است. (نقل ذمّه به ذمّه) در مورد اموال هم صرفاً شخص ضامن مسئول است و صادرکننده مسئولیتی ندارد.