صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۵/۰۶
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گرگان
موضوع
صدور قرار تامین خواسته در دادگاه کیفری و دریافت خسارت احتمالی
پرسش
پرونده‌ای با موضوع اتهام خیانت در امانت منتهی به صدور کیفرخواست شده است. پس از ارجاع و تعیین وقت رسیدگی، وکیل شاکی درخواست صدور قرار تامین خواسته را نموده است. حال با توجه به مقررات و ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال ۱۳۹۲ که مبتنی بر این است بازپرس قرار تامین خواسته صادر می‌کند:
۱- آیا تکلیف ماده ۱۰۷ از قانون مار‌البیان برای دادگاه نیز الزام آور می‌باشد؟
۲- بر فرض پذیرش درخواست توسط دادگاه، آیا خسارت احتمالی نیز باید اخذ گردد؟
نظر هیات عالی
بند اول نظریه ۷/۹۷/۹۰۲ مورخ ۹۷/۷/۲۹ به شرح زیر مورد تایید اعضای هیات عالی است: صدور قرار تامین خواسته موضوع ماده ۱۰۷ و بعد قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ پس از صدور کیفرخواست و ارسال پرونده در زمره اختیارات دادگاه کیفری نیز می‌باشد؛ زیرا علاوه بر آن که به موجب ماده ۲۲ قانون یاد شده داسرا در معیت دادگاه تشکیل و انجام وظیفه کند، با توجه به تجویز صدور قرار تامین خواسته در مرحله تحقیقات مقدماتی، صدور آن در مرحله رسیدگی با قیاس اولویت جایز است.
نظر اکثریت
قرار تامین خواسته به صورت مستقل قابل طرح نیست و چنانچه به همراه دادخواست اصلی مطرح نگردد، قابل ترتیب اثر نیست ولی به همراه دادخواست می‌توان آن را پذیرفت و در این صورت پرداخت خسارت احتمالی مطابق با مقررات آیین دادرسی مدنی است. هر چند ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری، این تکلیف را بر عهده بازپرس قرار داده است اما بازپرس موضوعیت ندارد و در مرحله دادگاه نیز همانطور که در بسیاری موارد مواد قانونی برای دادگاه عمومیت دارد قابل استفاده و عمل است. ضمناً در انتهای ماده ۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری به صراحت آمده است مطالبه ضرر و زیان و رسیدگی به آن مستلزم رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی است و با مراجعه به ماده ۱۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی پرداخت خسارت احتمالی نیز بسته به مورد و مطابق با آن مقررات خواهد بود.
نظر اقلیت
درخواست صدور قرار تامین خواسته به صورت مستقل قابل ترتیب اثر نیست؛ ولیکن نیازی به پرداخت خسارت احتمالی نمی‌باشد چرا که کیفرخواست صادره یک سند رسمی محسوب شده و طبق مقررات آیین دادرسی نیازی به دریافت خسارت احتمالی در دعاوی که مستند به سند رسمی می‌باشد نیست.