درخواست حق الزحمه یا نحله زوجه علی رغم انصراف وی ازپذیرش شرط مالی درصورت درخواست طلاق توسط زوج

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۹/۱۰/۱۰
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر قائم شهر
موضوع
درخواست حق الزحمه یا نحله زوجه علی رغم انصراف وی ازپذیرش شرط مالی در صورت درخواست طلاق توسط زوج
پرسش
در صورت درخواست طلاق توسط زوج و با توجه به ترتیبی که در پرداخت حقوق درخواستی زوجه در تبصره ۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب ۱۳۷۱ ذکر شده است؛ آیا با وجود شرط در امور مالی مثل تنصیف اموال، زن میتواند از این شرط صرف نظر کرده و درخواست حق الزحمه یا نحله کند؟
نظر هیئت عالی
هر چند که شرط ضمنالعقد تنصیف اموال زوج در عقد نکاح مقولهای جدا از اجرت المثل و نحله مورد نظر مقنن در تبصره ۶ ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق است؛ ولیکن مطابق مقررات تبصره مرقوم، مطالبه اجرت المثل یا نحله زمانی امکانپذیر است که اولاً؛ ضمن عقد یا عقد لازم خارج در خصوص امور مالی شرطی نشده باشد و ثانیاً؛ شرایط بندهای الف یا ب تبصره ۶ ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق محقق باشد. به عبارت دیگر، چنانچه ضمن عقد یا عقد لازم دیگری در خصوص امور مالی شرط شده باشد، طبق آن عمل میشود. در غیر این صورت، هرگاه طلاق بنابه درخواست زوجه نباشد و نیز تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوءاخلاق و رفتار وی نباشد به ترتیب مقرر در بندهای الف یا ب عمل خواهد شد و عبارت «در غیر اینصورت» در تبصره ۶ قانون یادشده، موید این معناست.
نظر اکثریت
زوجه میتواند از شرط مالی و تنصیف مال صرف نظر کند و تقاضای حق الزحمه و اجرت المثل نماید. شرط سه قسم است: شرط ضمن عقد، شرط فعل یا شرط نتیجه. شرط فعل قابل اسقاط است؛ ولی شرط نتیجه قابل اسقاط نیست. این شرط، شرط ضمن عقد است و میتواند صرف نظر کند و ماده ۲۴۴ قانون مدنی موید این امر است.
نظر اقلیت
مطالبه اجرت المثل و تنصیف مال مانعهالجمع نیست. زوجه هر دو را میتواند درخواست کند و یا هر کدام از این حقها را اجرا کند.