حق مطالبه شیربها از طرف خانواده عروس در صورت تعهد به پرداخت آن از ناحیه زوج

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۹/۰۸/۲۷
برگزار شده توسط: استان خراسان شمالی/ شهر جاجرم
موضوع
حق مطالبه شیربها از طرف خانواده عروس در صورت تعهد به پرداخت آن از ناحیه زوج
پرسش
اگر زوج در ضمن عقد نکاح، به پرداخت مبلغی به عنوان شیربها به خانواده زوجه تعهد دهد و سپس از پرداخت آن خودداری کند آیا خانواده عروس حق مطالبه شیربها را دارند؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (۱) مدنی: تعهد مورد بحث، صرف نظر از ماهیت و شکل تعهد و عرف بعضی از مناطق، در حدود تراضی طرفین و عدم مغایرت آن با قانون، با توجه به ماده ۱۰ قانون مدنی لازم الوفا بوده و قابل مطالبه است و نظر اعلامی که مبتنی بر تراضی حاصله و انطباق بر مقررات ماده ۱۰ قانون مدنی، شیربها را قابل مطالبه دانسته است، تأیید میشود.
نظر اتفاقی
اگر چه حکم شیربها در قانون مسکوت است و فقها نیز شیربها را به عنوان یک فرض (نه یک حق شرعی) مورد بررسی قرار داده اند و برخی از آنها معتقدند که شیربها حق شرعی نیست و مربوط به تراضی طرفین است؛ ولی در فرض مسئله باید گفت که اگر زوج در ضمن عقد نکاح به پرداخت مبلغی به عنوان شیربها به خانواده زوجه تعهد دهد این عمل زوج یک نوع تعهد به نفع شخص ثالث (موضوع ماده ۱۹۶ قانون مدنی) است همانگونه که در ماده ۱۹۶ قانون مدنی مقرر شده: «… مع ذلک ممکن است شخص در ضمن معامله برای خود، تعهدی هم به نفع شخص ثالث کند.» و یا اینکه ممکن است عمل زوج، یک قرارداد خصوصی موضوع ماده ۱۰ قانون مدنی باشد. به این ترتیب، اگر زوج به پرداخت مبلغی به عنوان شیربها به خانواده زوجه تعهد دهد، مکلف است به تعهد خود عمل کند و الّا خانواده زوجه می توانند به استناد مواد ۱۰، ۱۹۶، ۲۲۱، ۲۲۲ و ۲۲۶ قانون مدنی، الزام زوج به پرداخت شیربها را از دادگاه تقاضا کنند.