صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۶/۰۹/۲۳
برگزار شده توسط: استان اردبیل/ شهر بیله سوار
موضوع
جرم انگاری تحصیل مال از طریق تکمیل چک مفقودی
پرسش
آقای الف دسته چک خویش را در شهر اردبیل مفقود می‌کند و آقای ب آن را پیدا نموده و اقدام به تکمیل یکی از چک‌ها می‌کند و سپس آن را به تهران برده و با استفاده از آن اقدام به خرید یک دستگاه خودروی پراید می‌کند. حال سوال این است که چه جرائمی به وقع پیوسته است؟
آیا کلاهبرداری انجام شده یا صرفاً جعل و استفاده از سند مجعول به وقوع پیوسته است؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال متهم مرتکب بزه جعل و استفاده از سند مجعول گردیده لهذا چون منجر به تحصیل مال شده و سند مجعول وسیله متقلبانه نیز محسوب می‌گردد باید قائل به تعدد معنوی استفاده از سند مجعول و کلاهبرداری شد.
نظر اکثریت
عمل ارتکاب یافته توسط متهم علاوه بر جعل و استفاده از سند مجعول،کلاهبرداری نیز محسوب می‌شود و بزه جعل و استفاده از سند مجعول مقدمه جرم کلاهبرداری نیست و عملیات متقلبانه و بردن مال نیز علاوه بر جعل و استفاده از سند مجعول محقق شده است. لذا کلاهبرداری نیز محقق شده است زیرا:
۱- اصل عدم تداخل مجازات‌ها می‌باشد.
۲- مطابق ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ مشمول مقررات تعدد جرم است.
۳- نظریه مشورتی اداره حقوقی به مورخه ۷۲/۲/۲۰- ۸۱۶/۷ موید این نظریه است.
۴- متهم جعل عنوان نموده و مال صاحب خودرو را برده است و بزه کلاهبرداری را نیز مرتکب شده است.
۵- نظریه کمسیون اداره امور حقوقی و قضایی مورخه ۷۷/۲/۲۱موید نظریه مذکور است.
نظر اقلیت
فقط عنوان مجرمانه جعل و استفاده از سند مجعول توسط متهم واقع شده است و کلاهبرداری واقع نشده است چون:
۱- سببیت موثر بین اغفال و بردن مال وجود ندارد.
۲- تقدیم چک مجعول نمی‌تواند وسیله متقلبانه تلقی گردد.
۳- اساساً صاحب چک نمی‌تواند ادعای کلاهبرداری کند چون در فرض سوال جعلیت چک مشخص شده و مالی از صاحب چک برداشته نشده است در نتیجه کلاهبرداری محقق نشده است و از طرفی صاحب خودرو نیز می‌تواند از صدور چک پرداخت نشدنی شکایت کند.