تکلیف یا عدم تکلیف محاکم نسبت به بررسی صحت گواهی عدم پرداخت چک توسط بانک ها در دعاوی مطالبه وجه چک

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۱/۱۸
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر آمل
موضوع
تکلیف یا عدم تکلیف محاکم نسبت به بررسی صحت گواهی عدم پرداخت چک توسط بانک ها در دعاوی مطالبه وجه چک
پرسش
چکی در وجه شخص معین صادر گردید و شخص ثالث بدون این که دارنده با ظهرنویسی چک را به وی منتقل نماید چک را به بانک ارائه نموده و گواهی عدم پرداخت به نام خویش دریافت مینماید. (در واقع بانک به دارنده نبودن ثالث توجه ننمود) و در گواهی مذکور نام ثالث به عنوان دارنده قید میگردد و ثالث اقدام به طرح دعوا به طرفیت صاحب حساب و دارنده نموده علی ایحال بفرمایید: آیا صرف قید نام ثالث به عنوان دارنده در گواهی عدم پراخت موجب ذینفعی وی میگردد؟ (هرچند که چک به طور قانونی به وی منتقل نگردید.) به بیان دیگر آیا گواهی عدم پراخت برای ما موضوعیت دارد یا باید نحوه انتقال چک و قانونی بودن آن بررسی و در صورت عدم انتقال صحیح، دعوا به علت عدم ذینفعی رد گردد؟
نظر هیات عالی
در خصوص چکهایی که به نام اشخاص صادر میگردد انتقال آن با ظهرنویسی امکانپذیر است. بنابراین دادگاه میباید در مورد نحوه انتقال چک از دارنده، دخالت و بررسی نماید. نتیجتاً نظر اکثریت مورد تایید اعضاء هیات عالی است.
نظر اکثریت
با عنایت به این که مطابق ماده ۲۴۵ و ۲۴۶ و ۲۴۷ و ۳۱۴ از قانون تجارت چک به وسیله ظهرنویسی منتقل میگردد و تا زمانی که چکی که در وجه شخص معین صادر شده به موجب ظهرنویسی به ثالث منتقل نگردد، آن شخص، دارنده محسوب نمی گردد. همچنین نظر به این که مطابق ماده ۴ از قانون صدور چک بانک مکلف است به درخواست دارنده نسبت به صدور گواهی عدم پرداخت اقدام نماید حال آنکه در فرض سوال مطروحه بانک به دارنده نبودن شخص مراجعه کننده توجه ننموده و خلاف قانون و مقررات اقدام به صدور گواهی عدم پرداخت به نام مشار الیه نموده لذا به واسطه عدم انتقال صحیح و قانونی چک به شخص ثالث وی ذینفع محسوب نمی گردد و میبایست قرار رد دعوای نامبرده صادر گردد.
نظر اقلیت
صدور گواهی عدم پرداخت و قید نام ثالث به عنوان دارنده برای رسیدگی به دعوا کفایت می کند و تا زمانی که خوانده به عدم ذینفعی خواهان اعتراض ننموده تکلیفی برای دادگاه جهت ورود به صحت و یا عدم صحت گواهی عدم پرداخت صادره توسط بانک وجود ندارد.