تعیین ارش جنایت وارد بر اعضاء و منافع زن

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۵/۲۴
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر تربت جام
موضوع
تعیین ارش جنایت وارد بر اعضاء و منافع زن
پرسش
پزشکی، یک نفر خانم را مورد عمل جراحی قرار میدهد که براثر قصور ایشان صدمات وارده به خانم جمعاً ۱۸۰ درصد ارش میباشد حال با توجه به ماده ۵۶۰ قانون آیین دادرسی کیفری که مقرر نموده دیه زن و مرد در اعضاء و منافع تا کمتر از ثلث دیه کامل مرد یکسان میباشد و چنانچه ثلث یا بیشتر شود دیه زن به نصف تقلیل یابد حال نسبت به نصف دیه صندوق تامین مسئول پرداخت میباشد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان تربت جام استان خراسان رضوی با حذف بند خامساً ونیز تذکر ضرورت رعایت مقررات ماده ۵۶۲ این قانون در تعیین ارش جنایت وارد بر اعضاء و منافع زن مورد تأیید است. همچنین متذکر میگردد که توجه به اینکه قانونگذار در ماده ۵۶۲ قانون مجازات اسلامی مقررات دیگری در خصوص میزان ارش جنایت وارده بر اعضاء و منافع زن تصویب کرده است که مخالف رای وحدت رویه ۶۸۳- ۱۳۸۴/۱۰/۱۳ است لذا رای مذکور با تصویب قانون فوق الذکر قابل اعمال نخواهد بود.
نظر اکثریت
اولاٌ مقررات هر فصل الزاماً محدود به همان فصل نمیباشد به عنوان مثال در ماده ۴۸۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ حکم ماده مذکور برای جنایات مادون نفس در صورتی که جانی ناشناس باشد جاری و ساری است. ثانیاً قانونگذار حکیم است و هرکجا استثنائی لازم باشد مانند ماده ۵۵۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ آن را بیان میدارد و در تبصره ماده ۵۵۱ قانون مارالذکر اشاره به کلیه جنایات نموده که شامل دیه اعضاء و منافع خواهد بود و ایضاً حمایتی بودن صندوق تامین خسارت های بدنی و قواعد لاضرر و لاضرار فی الاسلام و لایهدر دم الامر المسلم موید همین مطلب است، ثالثاً قانونگذار در مواد ۴۴۸ و ۴۴۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ دیه را به دیه مقدر و دیه غیرمقدر تقسیم نموده و ارش را به عنوان دیه غیر مقدر عنوان نموده، ایضاً ماده ۱۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در تعریف دیه این گونه عنوان داشته: ((دیه اعم از مقدرو غیر مقدر مالی است که درشرع مقدس…)) و مطابق مطالب فوق ارش نیز ماهیتاً دیه میباشد، رابعاً در فراز پایانی ماده ۴۴۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ اشاره شده مقررات دیه در مورد ارش جریان دارد مگر اینکه در قانون ترتیب دیگری مقرر شود و لفظ دیه در تبصره ماده ۵۵۱ و ماده ۵۶۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ مطلق بکار برده شده است، خامساً با توجه به رای وحدت رویه ۶۸۳ مورخ ۱۳۸۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور ارش از کلیه احکام دیات مقدر تبعیت مینماید.
نظر اقلیت
اولاً تبصره ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در ذیل فصل دیه نفس قانون مجازات اسلامی آمده و مشمول دیه اعضاء و جوارح نمی گردد. ثانیاً ماده ۵۶۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ اشاره به دیه نموده و ارش تعریف وماهیت خود را دارد و لذا دیه ثلث و مازاد آن مشمول ارش نمی شود. ثالثاً مستند به ماده ۵۶۲ قانون مجازات اسلامی ۹۲ با توجه به آسیب های وارده به شاکی نیز تمامی آن ارش و برعهد ه محکوم علیه حادثه بوده و به هیچ عنوان درقالب تعهدات تبصره ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و صندوق تامین خسارت های بدنی نمیباشد.