صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۶/۰۶/۰۶
برگزار شده توسط: استان کهگیلویه و بویراحمد/ شهر دهدشت
موضوع
تصادف فرد فاقد گواهینامه با وصف فرار از صحنه جرم
پرسش
چنانچه خودرویی با شخص عابری تصادم نماید و منجر به نقص عضو دائمی گردد، با این فرض که راننده گواهینامه نداشته و پس از برخورد از صحنه متواری شده:
۱- چند اتهام متوجه راننده خودرو است ؟
۲- مجازات قانونی جرم درجه چند است؟
نظر هیات عالی
۱. نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان دهدشت استان کهگیلویه و بویر احمد موجه و مورد تایید است.
۲. با توجه به مواد ۷۱۶، ۷۱۸ و ۷۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ (تعزیرات) و لحاظ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مجازات قانونی جرم تعزیری ارتکابی در فرض سوال درجه ۷ محسوب می‌شود. بنابراین نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان دهدشت استان کهگیلویه و بویر احمد، صرفاً در حدود فوق الذکر مورد تایید است.
نظر اکثریت
سوال ۱: اولاً با عنایت به رای وحدت رویه شماره ۶۳۸ مورخ ۱۳۷۸/۰۷/۱۷ دیوان عالی کشور که با وجود تغییر قانون مجازات اسلامی جدید رای وحدت رویه مزبور کماکان به قوت خود باقی است و قابلیت استناد را دارد؛ با این وضع صرفاً یک اتهام و یک مجازات متوجه متهم بوده که نداشتن پروانه رانندگی و یا فرار از صحنه تصادف صرفاً وصفی بوده که باعث و تشدید مجازات قانونی آن می‌گردد.
سوال ۲: حسب ماده ۷۱۸ و ۷۱۹ قانون مجازات اسلامی تعزیرات وصف رانندگی بدون پروانه و فرار از صحنه موجب تشدید مجازات تا حداکثر مجازات بوده و مجازات مندرج در ماده ۷۱۶ با در نظر گرفتن ماده ۱۱۸ به میزان ۴/۵ تا ۶ ماه تشدید و مجازات درجه هفت محسوب می‌گردد و در خصوص وجود دو جهت تشدید با استفاده از وحدت ملاک ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی که در اعمال تخفیف نمی توان از دو جهت استفاده و دو مرتبه تخفیف داد، صرفاً می‌بایست راننده مقصر را از یک جهت مشمول تشدید دانست و در اینجا منظور قانون گذار این است مجازات جرم شدیدتر باید اعمال گردد. و در فرض سوال صرفاً مقصر را از بابت ماده ۷۱۹ ق.م.ا می توان محکوم نمود. ضمناً حسب ماده ۶۸ قانون مجازات اسلامی دادگاه مکلف است کلیه مرتکبان جرائم غیر عمدی را به مجازات جایگزین حبس محکوم نماید مگر این که مجازات قانونی جرم ارتکابی بیش از دو سال حبس (درجه ۵ و بالاتر) باشد که در این صورت حکم به مجازات جایگزین اختیاری است.
نتیجه: کلیه مجازات های درجات ۶ تا ۸ در جرائم غیر عمدی در صورت گذشت شاکی و وجود یکی از جهات تخفیف باید به مجازات جایگزین حبس تبدیل شوند. و فرض سوال اتهام مزبور با ماده ۶۸ قانون مجازات اسلامی مطابقت دارد و بحث در خصوص اعمال حبس ماده ۷۱۸ و ۷۱۹ در صورت داشتن دو وصف فقدان گواهینامه و فرار از صحنه تصادف سالبه به انتفاع از موضوع می‌باشد چرا که در هر حال مجازات مقصر حادثه جایگزین حبس خواهد بود.
نظر اقلیت
چنانچه اتهام را با وصف ماده ۷۱۸ در نظر بگیریم یک اتهام و با در نظر گرفتن ماده ۷۱۹ دو اتهام و تعدد معنوی است.