بررسی یوم الاداء بودن خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۴/۰۸
برگزار شده توسط: استان چهار محال و بختیاری/ شهر لردگان
موضوع
بررسی یوم الاداء بودن خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث
پرسش
شخصی به جهت حوادث ناشی از کار علیه شخص «ب» طرح شکایت مینمایید و در نهایت رای قطعی برمحکومیت شخص «ب» به جهت ایراد صدمه بدنی غیر عمدی حوادث ناشی از کار صادر و پرونده به اجرای احکام کیفری ارسال میگردد؛ محکوم له پرونده به جهت اینکه شخص محکوم علیه دارای بیمه نامه می‌باشد جهت اخذ دیه خود به بیمه گذار مراجعه مینماید لیکن در شرکت بیمه، محکوم له متعهد شده است که ظرف ده روز کاری مدارک مستندات مورد نیاز شرکت بیمه را جهت اخذ دیه ارائه نماید و الا امکان پرداخت دیه به روز وجود ندارد.
۱. معیار و ضابطه پرداخت دیه از ناحیه بیمه به چه نحو می‌باشد؟
۲. و با فرض وجود اینکه شرط مزبور مشمول قاعده اقدام میگردد چه اقدامی می‌بایست اجرای احکام کیفری نماید؟
نظر هیات عالی
حدود تعهدات بیمه گر معطوف به قرارداد بیمه است ولیکن در بیمه های اجباری مسئولیت مدنی نظیر ماده ۱۳ قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹ (در خصوص حوادث ناشی از کار) و ماده ۱۱ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث وسایل نقلیه مصوب ۱۳۹۵ که به نفع شخص ثالث زیان دیده قرار داد بیمه ای وجود دارد اصولا تعهد بیمه گر به کمتر از مزایای قانونی که برای زیان دیده متصور است قابل پذیرش نمی‌باشد و لذا چنانچه تعهد بیمه گر پرداخت دیه به ثالث باشد با لحاظ ماده ۴۹۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و ماده ۱۳ قانون بیمه اجباری مصوب ۱۳۹۵ مبلغ دیه باید به قیمت یوم الاداء باشد.
نظر اکثریت
نظر به اینکه معیار در پرداخت دیه یوم الاداء می‌باشد و ماده ۴۹۰ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ با اصلاحات بعدی موید آن می‌باشد، لذا شرط اخذ شده از محکوم له فاقد وجاهت قانونی است زیرا بیمه گر که دارای یک شخصیت حقوقی است صرفا به دلالت التزامی و به عنوان طرف متعهد از ناحیه شخص بیمه گذار وفق عقد بیمه ماده یک قانون بیمه مصوب سال ۱۳۱۶ مکلف به پرداخت می‌باشد و قسمت اخیر ماده مزبور ناظر به کارگر و کارفرما می‌باشد که در خصوص میزان پرداخت تراضی مینمایند و به نوعی قائم به شخص می‌باشد. و در خصوص قسمت دوم سوال نیز اجرای احکام می‌بایست بیمه گر را ملزم به پرداخت دیه به صورت یوم الاداء نموده و بیمه گر می‌تواند حسب مورد اقدام به طرح دادخواست حقوقی نماید.
نظر اقلیت
تعهد شخص محکوم له در نزد بیمه گر دارای آثار حقوقی است و مشمول قاعده اقدام میگردد زیرا ماده ۴۹۰ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ با اصلاحات بعدی از این حیث که امکان تراضی در مبلغ دیه می‌باشد(از ناحیه شخص محکوم له و بیمه گر که متعهد به پرداخت آن می‌باشد) متصور می‌باشد. علیهذا تعهد محکوم له مشمول قاعده اقدام می‌باشد و شرکت بیمه تکلیفی به اینکه یوم الاداء دیه را پرداخت نماید ندارد و در خصوص قسمت دوم سوال نیز شعبه اجرای احکام تکلیفی ندارند و می‌بایست پس از پرداخت دیه توسط شرکت بیمه متعهد، اقدام به بایگانی پرونده نماید؛ النهایه محکوم له میتواند نسبت به ما بالتفاوت دادخواست حقوقی مطرح نمایند.