بررسی مهریه زوجه غیر مدخوله در صورت فوت زوج

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۳/۲۴
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر ساری
موضوع
بررسی مهریه زوجه غیر مدخوله در صورت فوت زوج
پرسش
در صورت فوت زوج، مهریه زوجه ی باکره به چه مقدار پرداخت می‌گردد؟
نظر هیئت عالی
با توجه به نص صریح ماده ی ۱۰۸۲ قانون مدنی به محض این که بین زن و مرد علقه زوجیت دائم ایجاد می‌شود، زن مالک مهر می‌شود و می‌تواند هرنوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید و از سوی دیگر حکم ماده ی ۱۰۹۲ قانون مدنی در خصوص تنصیف مهریه به واسطه طلاق زوجه ی غیر مدخوله صرفاً ناظر بر وقوع طلاق زن غیر مدخوله است و قابل تسری به سایر موارد از جمله فوت زوج نمی‌باشد.
نظر اکثریت
وفق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به مجرد وقوع عقد نکاح زن مالک تمام مهر می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید و با توجه به اینکه قانونگذار در ماده ۱۰۹۲ آن قانون راجع به مهر در صورت طلاق قبل از نزدیکی تعیین تکلیف نموده و بیان داشته نصف مهر به زن تعلق می‌گیرد و راجع به فوت بیانی نکرده است و فتاوای فقها نیز در این خصوص متفاوت است. بنابر این چون قانونگذار در مقام بیان موضوع اگر نصف مهریه را مد نظر داشت تصریح می کرد. لذا به استناد ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی تمام مهر به زن تعلق می‌گیرد.
نظر اقلیت
قانون مدنی در این مورد ساکت است. اما پاسخ استفتاء از امام خمینی «ره» آن است که اگر شوهر فوت کند نصف مهر به زن تعلق می‌گیرد و در صورت دخول تمام مهر به وی تعلق می‌گیرد. و چون در فرض سوال دخول صورت نگرفته، نصف دیگر مهر هنوز محقق نشده است. قانونگذار که در ماده ۱۰۹۲ راجع به طلاق گفته است بنابر این پس از فوت به همین منوال، زن مالک نصف مهر می‌گردد.