صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/07/18
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر نقاب
موضوع
بررسی مرجع صالح در خصوص دعاوی اعتراض ثالث و اعتراض ثالث اجرایی در شورای حل اختلاف در صورت صدور حکم خارج از صلاحیت شورای حل اختلاف
پرسش
چنانچه دعوایی در خصوص اموال غیرمنقول مطرح باشد، رای نیز در شورای حل اختلاف سابقاً صادر گردیده باشد. حال با وصول اعتراض ثالث به مفاد حکم و یا وصول اعتراض ثالث اجرایی در خصوص نحوه اجرای حکم، آیا موضوع قابل طرح در شورای حل اختلاف می‌باشد؟
نظر هیات عالی
چنانچه با وجود عدم صلاحیت شورای حل اختلاف آن مرجع به موضوع رسیدگی کرده باشد. رسیدگی به اعتراض ثالث اعم از حکمی و اجرایی در صلاحیت دادگاه خواهد بود؛ زیرا در صورت پذیرش صلاحیت شورا درواقع رای صادره درخصوص اعتراض ثالث نیز از مرجع غیرصالح صادر خواهد شد که عملاً ادامه همان شیوه دادرسی اشتباه و ناصحیح قبلی خواهد بود؛ با این وصف نظریه اکثریت مطلوب است.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه حسب فرض سوال شورای حل اختلاف صلاحیت رسیدگی به موضوع را نداشته و رای را صادر نموده است و از طرفی مطابق ماده 11 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قواعد مربوط به صلاحیت فوراً اجرا می‌شود، بنابراین حال که قرار است موضوع اعتراض ثالث در یک مرجع صالح مورد رسیدگی قرار گیرد می‌بایست در دادگاه عمومی حقوقی مطرح گردد و در این حالت باید از اطلاق ماده 420 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی که مرجع صالح برای رسیدگی به اعتراض ثالث را «… دادگاهی که رای قطعی معترض‌عنه را صادر کرده است. ..» نمود و آن را به فرضی منوط نمود که دادگاه صادر کننده رای معترض‌عنه، صلاحیت ذاتی رسیدگی را داشته باشد، نه فرضی که بدون داشتن صلاحیت ذاتی اقدام به صدور رای نموده باشد.
در خصوص اعتراض ثالث اجرایی با توجه به مفاد 146 و 147 قانون اجرای احکام مدنی که رسیدگی به اعتراض ثالث را بدون تشریفات آیین دادرسی مدنی دانسته است و در واقع در مقام حل معضلات حین اجرای حکم است می‌بایست موضوع در شورای حل اختلاف مطرح گردد.
نظر ابرازی
با توجه به مفاد ماده 420 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی که مرجع صالح برای رسیدگی به اعتراض ثالث را «… دادگاهی که رای قطعی معترض‌عنه را صادر کرده است. ..» دانسته است، بنابراین با توجه به اینکه عموم و اطلاق ماده 420 قانون فوق بر ماده 11 قانون مجازات اسلامی، حاکم است بنابراین اعتراض ثالث اصلی می‌باید در همان شعبه شورای حل اختلاف مورد رسیدگی قرار گیرد.
در خصوص اعتراض ثالث اجرایی نیز دادگاه نخستین صلاحیت رسیدگی به اعتراض را خواهد داشت.