بررسی لزوم ارائه دادخواست در تقاضای ارجاع به داوری

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۵/۰۹/۱۶
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر شهرضا
موضوع
بررسی لزوم ارائه دادخواست در تقاضای ارجاع به داوری
پرسش
در مبحث داوری موضوع قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی (مواد ۴۵۹ و ۴۶۰) و ماده ۸ قانون داوری تجاری بین المللی، تقاضای ارجاع به داوری بایستی به موجب دادخواست باشد یا خیر؟ در خصوص موضوع برای تصمیم گیری آیا تعیین وقت و ابلاغ به طرف ضرورت دارد؟
نظر هیئت عالی
مطابق مواد ۴۵۹، ۴۶۰، ۴۹۱ و ۴۹۲ قانون آیین دادرسی مدنی تقاضای تعیین داور از دادگاه نیاز به تقدیم دادخواست ندارد، بلکه به موجب درخواست نیز قابلیت استماع و اتخاذ تصمیم دارد؛ چه نیاز به رسیدگی نداشته و اساساً دعوی تلقی شده و جنبه ترافعی ندارد طبیعتاً نیاز به تعیین وقت رسیدگی نیز ندارد؛ بلکه با احراز شرایط مندرج در مواد ۴۵۹ و ۴۶۰ قانون مذکور مبادرت به تعیین داور نموده و مراتب به طرف مقابل ابلاغ میشود.
نظر اکثریت
در خصوص داوری دعاوی خصوصی داخلی با توجه به عمومات مقررات مربوط به داوری در قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی که به مواردی که تقدیم دادخواست لازم نیست صراحتاً اشاره نموده و با عنایت به مقررات داوری در قانون مذکور و تبصره ماده ۴۹۱ این قانون، رسیدگی به دعوی منوط به تقدیم دادخواست میباشد و رسیدگی و تعیین وقت ضرورت دارد. اما در مورد دعاوی تجاری با وصف بین المللی با عنایت به مقررات مواد ۴- ۸- ۱۱- ۱۳و ۳۳ قانون داوری تجاری بین المللی که در همه موارد برای موضوعات احاله به داوری، الزام به تعیین و معرفی داور، تصمیم مربوط به رد جرح داور یا ابطال رای داوری اشاره شده که امکان «درخواست» از دادگاه صالح برای اتخاذ تصمیم وجود دارد و مضافا اینکه در بند ۱ ماده ۳۶ قانون مزبور عنوان شده داوری اختلاف تجاری بین المللی موضوع این قانون از شمول قواعد داوری مندرج درقانون آیین دادرسی مدنی و سایر قوانین و مقررات مستثنیاست. لذا تشریفات (از جمله تنظیم دادخواست) همانند سایر دعاوی لازم نبوده اما تعیین وقت و ابلاغ ضروری است.
نظر اقلیت
با توجه به ماهیت موضوع داوری و اینکه امری ترافعی به حساب نمی آید (جدای از منشا اختلاف) و در واقع طریق فصل خصومت بوده و نه محل اختلاف (از این حیث که سابقا توسط طرفین به عنوان یک شیوه مورد توافق واقع شده) و همچنین اصل عدم تسری تشریفات قانونی به مقررات داوری، در خصوص موضوع سوال طرح دادخواست ضرورت ندارد و به صرف درخواست کفایت می کند اما این درخواست باید در دو نسخه باشد و تشکیل جلسه نیز بر مبنای اصل تناظر ضرورت دارد.