صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۰/۱۱/۲۷
برگزار شده توسط: استان هرمزگان/ شهر بندر عباس
موضوع
انتقال حق ارتفاق بدون انتقال عین ملک غیرمنقول
پرسش
آیا شخص می‌تواند بدون انتقال عین ملک غیر منقول حق ارتفاق خود در ملک شخص ثالث را به دیگری انتقال نماید؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، حق ارتفاق به طور مستقل و جدا از ملک، قابلیت نقل و انتقال ندارد؛ مگر اینکه مالک ملک الف (صاحب حق ارتفاق)، حق ارتفاق ملک را به مالک ملک ب (ملک مورد حق ارتفاق) منتقل کند، در واقع انتقال گیرنده همان مالکی باشد که حق ارتفاق دیگری در ملک او می‌باشد؛ با این وصف نظریه اقلیت مورد تایید است.
نظر اکثریت
با توجه به قسمت آخر ماده ۱۰۲ قانون مدنی می‌توان استنباط کرد که با توجه به عدم تصریح منع در انتقال می‌توان حق ارتفاق را به صورت مستقل انتقال داد. مثلا فرض نمایید که کنار جاده اول زمین متعلق به الف، بعد زمین شخص ب و بعد زمین ج قرار گرفته باشد و شخص ب در زمین الف حق المجری داشته، حال شخص ب ادامه مجری را در زمین خود حفر می‌کند و تا زمین شخص ج ادامه می‌دهد و حق المجری که در زمین الف داشته به شخص ج منتقل می‌نماید تا وی بتواند آب را به زمین خود انتقال نماید و به نظر هیچ گونه منع در انتقال حق ارتفاق نداشته، شخص ب می‌تواند به طور مستقل و بدون انتقال عین ملک، حق ارتفاق خود را به شخص ج منتقل نماید.
نظر اقلیت
با عنایت به ماده ۱۰۴ قانون مدنی مصوب ۱۳۱۴ حق الارتفاق مستلزم وسایل انتفاع از آن حق نیز خواهد بود. مثل اینکه اگر کسی حق شرب از چشمه یا حوض یا آب انبار غیر را دارد حق عبور تا آن چشمه یا حوض یا آب انبار هم برای برداشتن آب دارد. لذا حق ارتفاق جدای از ملک قابل انتقال نیست. فقط در یک صورت امکان انتقال وجود دارد که انتقال گیرنده همان شخصی باشد که حق ارتفاق دیگری در ملک خودش باشد.