امکان احتساب ایام بازداشت قبلی بابت دو محکومیت به صورت همزمان

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۰/۰۶/۱۸
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر رامسر
موضوع
امکان احتساب ایام بازداشت قبلی بابت دو محکومیت به صورت همزمان
پرسش
شخصی به اتهام سرقت دستگیر شده و هنگام دستگیری نیز مقداری مواد روانگردان از وی کشف میشود. با توجه به اتهامات نامبرده از وی دو قرار تامین اخذ میشود که نامبرده بابت هر دو قرار به جهت عجز از معرفی تامین به زندان معرفی میشود. سپس بابت هر دو پرونده محکوم میشود و محکومیت وی به زندان اعلام میگردد. با این وصف و با لحاظ ماده ۲۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ایام بازداشت قبلی برای هر دو پرونده لحاظ میگردد یا صرفاً یکی از محکومیت ها؟ اگر نظر بر صرفاً یکی از محکومیت ها باشد و تاریخ صدور هر دو دادنامه در یک روز باشد و تاریخ قطعیت آنها و تاریخ اعلام محکومیت به زندان نیز در یک روز باشد، ایام بازداشت باید بابت کدام پرونده لحاظ گردد؟
نظر هیات عالی
در فرض پرسش که از مصادیق تعدد جرم محسوب میگردد باید مطابق مقررات ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ رای تجمیعی صادر شود و در این صورت صرفاً مجازات اشد قابل اجرا است و در هر حال ایام بازداشت قبلی قابل محاسبه در اجرای مجازات اشد خواهد بود.
نظر اکثریت
هرچند که شخص بابت هر دو محکومیت بهصورت همزمان در زندان حضور دارد اما نمی توان این ایام را بابت هر دو محکومیت لحاظ کرد چراکه در این صورت در واقع، شخص بابت هر یک روزی که در بازداشت بوده است دو روز از محکومیت های وی کسر میشود که این نظر مبنای قانونی و منطقی نخواهد داشت و با اصول و قواعد قوانین مجازات و آیین دادرسی کیفری نیز متناسب نیست. در خصوص فرض انتهای سوال نیز هر محکومیت که اول به زندان اعلام شده باشد ایام بازداشت قبلی بابت همان محکومیت لحاظ میگردد و بازداشت قبلی شخص در محکومیت دوم نیز صفر خواهد بود و در واقع محکوم علیه، محکومیت دوم را تماماً تحمل خواهد نمود.
نظر اقلیت
طبق ماده ۲۷ قانون مجازات اسلامی، چنانچه شخصی بابت اتهام یا اتهاماتی که در پرونده داشته بازداشت باشد، این ایام بازداشت از محکومیت قطعی وی به ترتیب مقرر در ماده مذکور کسر خواهد شد. در واقع ماده به طور صریح و مطلق این موضوع را بیان کرده و صرف نظر از این موضوع بوده است که متهم چه تعداد اتهام داشته یا تحت چند قرار تامین قرار میگیرد. چیزی که روشن است این است که متهم تا زمان اعلام محکومیت هم بابت اتهام سرقت در بازداشت به سر می برد و هم بابت اتهام مواد روانگردان. بنابراین طبق ماده ۲۷ باید این ایام بازداشت برای هر یک از آنها بهصورت مجزا لحاظ گردد و نمی توان صراحت ماده ۲۷ قانون مجازات را در این خصوص نادیده گرفت. با توجه به اینکه در یافتن مراد قانونگذار نیز شک ایجاد گردیده است لذا نوبت به تفسیر به نفع متهم می رسد و تفسیر به نفع متهم نیز این اقتضا را دارد که این ایام بازداشت برای هر یک از محکومیت ها بهنحو جداگانه لحاظ گردد. همچنین طبق آیین نامه سازمان زندانها محکومیت های اعلامی به زندان برای هر محکوم علیه در نوبت اجرا قرار می گیرند و ترتیب تقدم این محکومیت ها بر اساس زمان آنها میباشد؛ لکن در خصوص قرارهایی که متهم بابت آنها در بازداشت به سر می برد این قاعده مجری نیست؛ بلکه ممکن است که شخص بهصورت همزمان تحت چندین قرار کیفری قرار گیرد و این قرارها مانعهالجمع نیستند. مضافاً این استدلال که شخص با گذراندن یک روز در زندان دو روز از محکومیت های وی کسر میشود نیز قابل قبول نیست و چنانچه قانونگذار مقصودش این نبوده است باید در این خصوص تعیین تکلیف نماید و تا آن زمان نمی توان متهم را از این ارفاق محروم نمود.