الزام شرکا به فروش مال مشاع منقول با طرح دعوای احد از شرکا

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۸/۱۲/۱۰
برگزار شده توسط: استان لرستان/ شهر خرم آباد
موضوع
الزام شرکا به فروش مال مشاع منقول با طرح دعوای احد از شرکا
پرسش
آیا احد از شرکای مال مشاع منقول میتواند با طرح دعوا، بقیه شرکا را به فروش مال مشاع ملزم کند؟
نظر هیئت عالی
با توجه به مواد ۵۹۱ و ۵۹۵ قانون مدنی و ماده ۳۱۷ قانون امور حسبی و ملاک مواد ۱ و ۴ قانون افراز و فروش املاک مشاع، در فرض سوال هر شریک مال مشاعی میتواند ضمن دادخواست واحد تقسیم مال مشاع و در صورت غیر قابل تقسیم بودن، فروش آن را درخواست نماید. در نتیجه اتفاق نظر مورد تأیید است.
نظر اتفاقی
با عنایت به مقررات جاری در قانون افراز و فروش املاک مشاع در مورد مال غیر منقول و قاعده تسلیط، در ابتدای امر نمی توان شریک دیگر را ملزم به فروش کرد، اما با عنایت به وحدت ملاک از ماده ۴ قانون افراز و فروش املاک مشاع و با توجه به مواد ۳۱۴، ۳۱۷ و ۳۲۶ قانون امور حسبی که مقررات راجع به تقسیم ترکه را در مورد تقسیم سایر امورات نیز جاری دانسته است و همچنین با حاکمیت قاعده لاضرر بر قاعده تسلیط هر شریک مالی میتواند با تقدیم دادخواست تقسیم و اثبات غیر قابل تقسیم بودن مال، شریک دیگر را ملزم به فروش نماید. در این خصوص عدهای اعتقاد دارند که باید ابتدا با تقدیم دادخواست تقسیم موضوع غیر قابل تقسیم بودن مال مشاع منقول را به یکی از ملاکهای تقسیم (تقسیم به تعدیل، تقسیم به رد و تقسیم به افراز) اثبات کند و سپس به استناد این موضوع درخواست فروش را از دادگاه مطرح نماید. عدهای دیگر معتقدند همانگونه که در رد دعوایی مثل تنفیذ معامله عادی و الزام به تنظیم سند رسمی خواهان خواسته خود را به موجب دادخواست واحدی مطرح می کند و همانگونه که رویه عملی از گذشته تاکنون این بوده که می توان ضمن دادخواست تقسیم، درخواست فروش را در صورت غیر قابل تقسیم بودن مطرح کرد، نیاز به دو دادخواست جداگانه نخواهد بود.