اختیارات دادگاه در رسیدگی به دلایل احصا شده از سوی شاکی در دعاوی حقوقی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر دهاقان
موضوع
اختیارات دادگاه در رسیدگی به دلایل احصا شده از سوی شاکی در دعاوی حقوقی
پرسش
چنانچه شخصی دادخواست حقوقی تقدیم دادگاه نماید و دلایل مثبته خود را منحصر در اخذ شهادت شهود و رونوشت اسناد قرار دهد، آیا دادگاه این اختیار را دارد که علاوه بر دلایل مزبور راساً اقدام به تحقیقات نماید؟ به عبارت دیگر آیا دادگاه موظف است در حدود دلایل احصا شده از سوی خواهان تحقیق نماید یا منحصر به آن دلایل نمیباشد و میتواند هر تحقیقی که برای کشف حقیقت لازم باشد انجام دهد؟
نظر هیئت عالی
مطابق ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه با حفظ اصل بیطرفی نسبت به اصحاب دعوی علاوه بر رسیدگی به دلایل ابرازی طرفین، هرگونه تحقیقی که در جهت کشف حقیقت لازم باشد میتواند انجام دهد، زیرا قاضی نسبت به حق بیطرف نیست و این به معنای خروج از بیطرفی محسوب نمی شود.
نظر اکثریت
دادگاه در صورتی که مقتضی بداند این اختیار را دارد که وارد رسیدگی به سایر دلایل گردد. مثبت این ادعا ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی در مبحث گواهی میباشد که این اختیار را به قاضی داده است که در صورتی که مقتضی بداند گواهان را احضار نماید. از طرفی همانند پرونده های کیفری که مراجع کیفری هر تحقیقی لازم بدانند انجام می دهند، در دادگاه حقوقی هم این امر بلامانع است. البته این امر نباید باعث خدشه وارد شدن به اصل بیطرفی قاضی و منع تحصیل دلیل گردد.
نظر ابرازی
دادگاه در حدود دلایلی که خواهان قید کرده ملزم به رسیدگی است و اگر دلایلی را خواهان ذکر نکرده باشد، دادگاه مکلف و مختار به ورود نمیباشد.