اجرای رای محکومیت غیابی «جزای نقدی و رفع تصرف عدوانی» توسط ورثه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۳/۱۰
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر آستارا
موضوع
اجرای رای محکومیت غیابی «جزای نقدی و رفع تصرف عدوانی» توسط ورثه
پرسش
فردی به استناد ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) بهصورت غیابی به رفع تصرف از منزل مسکونی و جزای نقدی محکوم میشود و قبل از اجرای حکم فوت می کند؛ محکوم له تقاضای اجرای رای صادره و رفع تصرفات ورثه را از اجرای احکام مینماید:
الف- با توجه به این که حکم غیابی است؛ با فوت محکوم علیه امکان اجرای حکم وجود دارد یا خیر؟
ب- آیا واخواهی ماهیتاً حق است؟ آیا به ورثه ارث می رسد؟ در صورتی که ورثه پس از فوت پدر تصرفشان کماکان ادامه دارد و تقاضای واخواهی کنند، دادگاه چه تصمیمی باید اتخاذ نماید؟ مستنداً و مستدلاً بیان نمایید.
نظر هیات عالی
با توجه به فرض پرسش که حکم قطعی صادر نشده است و مادام که حکم قطعی صادر نشده باشد و متهم فوت نماید مطابق ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ باید قرار موقوفی تعقیب صادر شود و لازم الاجرا بودن حکم غیابی در بند ب ماده ۴۹۰ قانون فوق الذکر به معنای قطعیت رای صادره نمیباشد. بنا به مراتب با فوت محکوم علیه غایب موجب قانونی جهت اجرای حکم رفع تصرف بر علیه وراث متهم وجود ندارد و شاکی باید از طریق طرح دعوی حقوقی، خواسته خود را پیگیری نماید.
نظر اکثریت
در خصوص مجازات جزای نقدی، قرار موقوفی اجراء صادر میشود ولی رفع تصرف جنبه حقوقی دارد و با فوت محکوم علیه منتفی نمی شود؛ علیرغم فوت محکوم علیه نسبت به ورثه او قابل اجرا است و به همین اعتبار حق واخواهی از حکم غیابی؛ صرفاً از حیث محکومیت به رفع تصرف عدوانی به ورثه منتقل میگردد و آنها حق واخواهی دارند. مستنداً به ماده ۲۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ١٣٩٢ که سقوط دعوای عمومی موجب سقوط دعوای خصوصی نیست.
نظر اقلیت
با وجود فوت محکوم علیه قرار موقوفی اجراء صادر میگردد و ورثه حق واخواهی ندارند و این مورد حقی نیست که به ارث برسد چون در امور کیفری صحبت از حق واخواهی محکوم علیه است نه وارث.