صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۱/۱۸
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر بندر ترکمن
موضوع
پیشنهاد مجازات جایگزین حبس توسط دادستان
پرسش
چنانچه شخصی مرتکب بزه گردد آیا با وجود نوع، کیفیت، وضعیت و اوضاع و احوال مرتکب بزه، دادستان می‌تواند در صورت وجود شرایط مجازات جایگزین حبس در ضمن کیفرخواست به دادگاه پیشنهاد مجازات جایگزین حبس مرتکب را بخواهد؟ یا می‌بایست از سایر نهادهای ارفاقی که قانون گذار پیش بینی نموده است استفاده نماید؟
نظر هیئت عالی
با توجه به وحدت ملاک ماده ۷۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ و ماده ۲۴۴ قانون آیین دادرسی کیفری پیشنهاد مجازات جایگزین حبس از سوی دادسرا به دادگاه فاقد منع قانونی است.
نظر اکثریت
دادستان نمی‌تواند هر چند شرایط مجازات جایگزین حبس در پرونده مهیا باشد برای مرتکب بزه در کیفرخواست پیشنهاد مجازات جایگزین حبس را به دادگاه بدهد؛ بدین توضیح که اولاً؛ وفق ماده ۲۴۴ از قانون آئین دادرسی کیفری تخفیف و تشدید تامین کیفری به عهده دادگاه می‌باشد و ماده ۷۷ از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ قاضی اجرای احکام با توجه به وضعیت محکوم و شرایط و آثار اجرای حکم تشدید یا تخفیف با تبدیل یا توقف مجازات مورد حکم را به دادگاه پیشنهاد بدهد که همه این موارد احصا شده در قانون می‌باشد؛ در غیر مواردی که در قانون نیز پیش بینی نشده باشد، دادستان حق دادن پیشنهاد به دادگاه را ندارد. ثانیاً؛ اصل استقلال دادگاه از دادسرا می‌باشد؛ دادسرا نمی‌تواند به نوعی دخالت در امر دادگاه نماید؛ هر چند پیشنهاد باشد. ثالثاً؛ شرایط تشخیص مجازات جایگزین حبس با خود دادگاه می‌باشد، نه دادسرا؛ با توجه به محتویات کیفرخواست و محتویات پرونده و اوضاع و احوال مرتکب احراز شرایط آن با دادگاه می‌باشد؛ و اینکه در ماده ۲۷۹ در شرایط کیفرخواست چنین مواردی برای دادستان پیش بینی نشده است.
نظر ابرازی
دادستان می‌تواند پیشنهاد مجازات جایگزین حبس به دادگاه را در صورت وجود شرایط آن بدهد؛ چرا که در ماده ۲۴۴ از قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و ماده ۷۷ از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ پیشنهادهایی از سوی دادسرا به دادگاه مطرح نموده است که می‌توان از آن موارد وحدت ملاک گرفت و از سوی دیگر صرف پیشنهاد از سوی دادسرا جنبه الزامی برای دادگاه ندارد.