پرداخت حق کسب وپیشه به مستاجری که در مدت طولانی باعث رونق محل شده

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۱/۱۱/۰۲
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر سراب
موضوع
پرداخت حق کسب وپیشه به مستاجری که در مدت طولانی باعث رونق محل شده
پرسش
با توجه به آنکه آقای «ج» بیست سال در مغازه مشغول کسب و کار بوده و با فرض آنکه نامبرده با اشتغالش در آن مغازه باعث رونق محل کار گشته آیا دادگاه حکم به پرداخت حق کسب و پیشه خواهد داد؟
نظر هیئت عالی
با فرض اینکه اشتغال متصرف در محل کسب و پیشه براساس مشروع و قانونی استوار باشد چون در فرض سوال بیست سال از اشتغال وی در محل مذکور میگذرد، موضوع با عنایت به ماده ۱۱ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال ۱۳۷۶ از مقررات قانون اخیرالذکر مستثنی بوده و باید با مقررات قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ منطبق گردد. بنابراین، هرگاه شخص با اذن صریح یا ضمنی دیگری به هر صورت در مغازه ای به کسب مشغول بوده است با توجه به اینکه در ماده یک قانون سال ۱۳۵۶ صراحتاً قید گردیده است که (… در صورتی که تصرف متصرف بر حسب تراضی با موجر یا نماینده قانونی او به عنوان اجاره یا صلح منافع و یا هر عنوان دیگری، به منظور اجاره باشد… مشمول مقررات این قانون است). و بر دادگاه ثابت شود که اشتغال در مغازه مزبور عنوان اجاره را داشته است حق کسب و پیشه در هنگام تخلیه به مستاجر تعلق خواهد گرفت و در غیر اینصورت پرداخت حق کسب و پیشه و تجارت به غیرمستأجر قابل تسری نیست.
نظر اتفاقی
با توجه به قوانین روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ و ۱۳۷۶ که اصولاً مفاد آن حاکی از اجاره دادن اماکن مسکونی و تجاری است، مطالبه حق کسب و پیشه فرع بر احراز رابطه استیجاری بین مالک و مستاجر است و در مانحنفیه چنین رابطهای احراز نمی شود. بنابراین، دادگاه حکم به رد دعوا فوق الذکر صادر خواهد نمود.