نحوه محاسبه هزینه دادرسی درصورت شکایت چند نفر شاکی در یک شکواییه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۳/۰۲
برگزار شده توسط: استان همدان/ شهر بهار
موضوع
نحوه محاسبه هزینه دادرسی در صورت شکایت چند نفر شاکی در یک شکواییه
پرسش
در صورتی که چند نفر شاکی در شکوائیهای واحد اقدام به طرح شکایت از متهم و تحت چندین عنوان بنمایند؛ آیا هر شاکی الزاماً میبایست هزینه شکوائیه را به صورت مجزا پرداخت نماید و پرونده هر یک تفکیک شود؟ آیا برای هر عنوان از شکایت میبایست تمبر جداگانه ای ابطال و پرونده ای مجزا تشکیل شود؟
نظر هیئت عالی
شکایت چند نفر شاکی در یک شکواییه برای طرح شکایت کیفری، فقط دارای یک هزینه دادرسی است، اما در صورتی که شکات تحت عناوین مختلف از یک یا چند نفر شکایت داشته باشند، حسب نوع شکایت باید تمبر قانونی به همان معیار الصاق و ابطال نمایند. لازم به ذکر است اگر همه شکایتها در یک درخواست باشد صرف نظر از تعداد متهمان و تعداد عناوین اتهامی، پرداخت هزینه واحد کافی است.
نظر اکثریت
برای سوال چند حالت متصور است. اول اینکه یک نفر علیه چند نفر شکایت از یک عنوان مجرمانه داشته باشد یا برعکس یک نفر از چند نفر از چند عنوان مجرمانه شکایت نماید مانند ماده ۵۵۷.
طبق نظریه مشورتی اگر چند شاکی از یک نفر شکایت نماید یک هزینه دادرسی اخذ خواهد شد، ولی در صورتی که عناوین شکایت متعدد باشد برای هر عنوان هزینه ای مجزا اخذ خواهد شد.
طبق ماده ۱۰ قانون مجازات که عنوان بزهدیده و مرتکب را بیان نموده است فلذا برای هر مرتکب و هر عنوان میبایست هزینه ای جدا اخذ شود.
اخذ هزینه نسبت به شاکی و متهم متغیر است. یعنی هرکسی علیه هرکس طرح دعوا نماید میبایست هر یک به تعداد شاکی و متهم در شکوائیه هزینه لازم اخذ شود و اگر چند عنوان اتهامی غیر از مرتبط توسط یک شاکی برای یک متهم طرح شود هزینه لازم اخذ خواهد شد. مانند حق الوکاله که به نسبت افراد و اعمال مختلف تعیین میشود (۱۰ نفر)
نظر اقلیت
طبق ماده ۵۵۹ و ۳۰۱ آ.د.ک و ماده ۳ قانون وصول بند ۱۹و جدول الحاقی قانون بودجه ۹۶ و مقررات جاریه از هر شاکی یک هزینه اخذ شود. حتی اگر چند عنوان را چند متهم طرح نمایند مانند دعوای حقوقی که هزینه به نسبت فعل و خواسته تعیین میشود زیرا که شاکی دردمند است و جهت شفای درد خویش و وصول پاسخ و برای تظلم خواهی به محکمه مراجعه نموده است. فلذا قاضی با یک هزینه شکوائیه را قبول می کند و وارد رسیدگی میشود و در صورت لزوم اقدام به تفکیک شکواییه ها مینماید و نظریه مشورتی ۴/۹۲/۷ مورخ ۱۳۹۲/۹/۳۰ و برای هر شاکی یک هزینه اخذ میشود طبق ماده ۵۲۲ اگر متهمین چند نفر باشند و یا چند فعل متفاوت باشد باید برای هر یک هزینه لازم اخذ شود.