نحوه استرداد وجهی که در نزد موجر است پس از فوت او و همزمان با تخلیه مورد اجاره

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۰/۱۲/۰۵
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم
موضوع
نحوه استرداد وجهی که در نزد موجر است پس از فوت او و همزمان با تخلیه مورد اجاره
پرسش
ماده ۴ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۷۶ مقرر داشته که هرگاه موجر مبلغی به عنوان قرض الحسنه یا مشابه آن از مستاجر دریافت کرده باشد تخلیه و تحویل مورد اجاره موکول به استرداد وجه مذکور است هرگاه موجر پس از انعقاد قرارداد اجاره فوت کند و مدت اجاره منقضی و یکی از ورثه موجر تقاضای تخلیه ملک را نماید اولاً؛ باید تمام مبلغ مذکور را به مستاجر بپردازد یا فقط به میزان سهم خویش؟ ثانیاً: در صورت استرداد تمامی مبلغ، حق رجوع به سایر ورثه را دارد؟
نظر هیئت عالی
۱. هرگاه موجر، پس از انعقاد قرارداد اجاره که در زمان حکومت مقررات قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۷۶/۵/۲۶، تنظیم شده فوت کند، با توجه به عمومات قانونی در باب ارث و مندرجات تبصره ۲ ذیل ماده ۱۰ آیین نامه اجرایی قانون مذکور مصوب ۱۳۷۸/۲/۱۹، وراث موجر قائم مقام قانونی او هستند و پس از انقضای مدت اجاره، ولو یک نفر از وراث تخلیه مورد اجاره را تقاضا کند، باید تمامی مبلغی را که مورث او از مستاجر به عنوان قرض الحسنه دریافت کرده بوده، به مستاجر بپردازد و یا در صورت رسمی بودن سند اجاره به دایره اجرای ثبت تودیع کند؛ چه آنکه مطابق ماده ۴ قانون فوق الذکر، تخلیه و تحویل مورد اجاره به موجر یا قائم مقام او موکول به استرداد تمامی وجه مورد نظر است.
۲. در صورتی که یکی از وراث، وجه قرض الحسنه را تأدیه کند در صورتی که اقدام به پرداخت مأذون به اذن سایر وراث باشد، به میزان سهم هر یک حق رجوع به آنان را دارد والا وفق ماده ۲۶۷ قانون مدنی، حق رجوع نخواهد داشت.
نظر اکثریت
اولاً: بله باید تمام مبلغ مذکور به مستاجر پرداخت شود، تا حق تقاضای تخلیه برای وی ایجاد شود، ثانیاً: در مورد استرداد، حق مراجعه به سایر وراث را دارد.
نظر اقلیت
گروه اول: تمام حقوق مستاجر را (احد از ورثه) میپردازد، لکن چون بدون اذن آنان وجه را پرداخته است، حق مراجعه به سایر ورثه جهت دریافت سهم آنان را و همچنین خودش نیز بدون اذن سایر ورثه، حق تصرف در پلاک را ندارد.
گروه دوم: اصلاً ورثه چیزی نمیپردازند لیکن از ماترک متوفی اخذ میشود و تا زمانی که حقوق مستاجر پرداخت نشده، حق استفاده از مورد اجاره را دارد.