نحوه اجرای ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی راجع به تعهد برانجام فعل معین و عدم امکان اجرای تعهد

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۴/۱۱
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر دامغان
موضوع
نحوه اجرای ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی راجع به تعهد برانجام فعل معین و عدم امکان اجرای تعهد
پرسش
به موجب حکم قطعی صادر شده، محکوم علیه مکلف به آبیاری باغ محکوم له گردیده است بدین نحو که همه ساله در ۵ نوبت اقدام به آبیاری آن باغستان از قنات الف نماید. در وضعیت فیمابین زمان انعقاد قرارداد تا طرح دعوی موصوف، تمامی حقآبه متعلق به محکوم علیه در قنات الف توسط شخص محکوم علیه به غیر به فروش رسیده است و در زمان اجرای حکم، محکوم علیه فاقد حقآبه از آن قنات میباشد در نتیجه امکان اجرای تعهد را به شرح اخیر را ندارد و از طرف دیگر حکم به الزام وی صادر شده است.
حال اعلام بفرمایید واحد اجرای احکام مدنی چگونه میتواند حکم صادره را اجرا کند؟ به عبارت دیگر در اجرای ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی کارشناس میبایست قیمت حقآبه را بهصورت سالانه تعیین کند یا دائمی؟ چنانچه باید بهصورت سالانه تعیین نماید اعلام بفرمایید کارشناس قیمت حقآبه را تا چند سال باید تعیین کند؟
نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه محکوم به آبیاری از قنات مشخص میباشد، صرف آبیاری باغ محکوم له به نحو کلی نیست و به نظر می رسد مشمول حکم ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی نمیباشد.
نظر اکثریت
مورد سوال موجبی جهت جریان ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی ندارد زیرا صرف نظر از اینکه حکم دادگاه صحیح یا اشتباه صادر شده است هم اکنون به لحاظ آنکه قنات متنازعفیه دایر بوده و حقآبه محکوم علیه از آن قنات موجود میباشد لذا واحد اجرای احکام مدنی میبایست صرف نظر از اینکه محکوم علیه قبل از صدور حکم اقدام به انتقال حقآبه به غیر نموده است مراتب را به مالکین آن قنات اعلام تا حقآبه مورد تعهد را به محکوم له بدهند و اگر منتقل الیه که اقدام به دریافت حقآبه از محکوم علیه نموده است، اعتراض دارد میتواند به عنوان معترض ثالث اجرایی طرح دعوی کند.
نظر اقلیت
مطابق رای صادر شده، محکوم علیه مکلف به آبیاری باغ محکوم له شده است و ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی نیز اعلام میدارد: «چنانچه محکوم به، انجام عمل معینی باشد و محکوم علیه از اجرای آن عمل امتناع ورزد و انجام عمل توسط شخص دیگری ممکن باشد محکوم له میتواند تحت نظر دادورز آن عمل را به وسیله دیگری انجام دهد و هزینه آن را مطالبه کند و یا بدون انجام عمل هزینه لازم را به وسیله قسمت اجرا از محکوم علیه مطالبه نماید.» و در مانحن فیه که محکوم علیه از انجام عمل معین به شرح مورد سوال امتناع میورزد صرف نظر از اینکه دلیل خویش را از این امتناع انتقال حقآبه خویش به غیر اعلام می کند مطابق مقررات ماده مرقوم میبایست با جلب نظر کارشناس هزینه تعهد محکوم علیه را بهصورت سالانه محاسبه و وی را ملزم به پرداخت نمود.