ملاک عفو محکوم علیهی که رای او قطعی شده باشد

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۹/۱۴
برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر اراک
موضوع
ملاک عفو محکوم علیهی که رای او قطعی شده باشد
پرسش
محکوم علیهی که رای محکومیت او قبل از ۲۲ بهمن ۱۳۹۷ قطعی شده است و حکم در حال اجرا میباشد تقاضای اعمال ماده ۴۵ الحاقی قانون مبارزه با مواد مخدر یا تقاضای تجویز اعاده دادرسی را ارائه می کند و رای صادره پس از بررسی شرایط ماده ۴۵ دادرسی پس از ۲۲ بهمن ۹۷ صادر و قطعی میشود. در خصوص شمول عفو ۲۲ بهمن ۹۷، نسبت به رای صادره قطعی قبل از ۲۲ بهمن ۹۷ و نیز رای صادره پس از بررسی شرایط ماده ۴۵ الحاقی قانون مبارزه با مواد مخدر یا تقاضای اعاده دادرسی که بعد از ۲۲ بهمن صادر شده است اعلام نظر فرمایید؟ (توضیح آیا ملاک مشمول عفو شدن، رای قطعی قبل از ۲۲ بهمن ۹۷ میباشد یا رای صادره پس از ۲۲ بهمن ۹۷)
نظر هیئت عالی
با فرض اعمال مقررات ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۹۶/۷/۱۲ با لحاظ بند ب ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در خصوص محکوم علیه مذکور در فرض سوال، برخورداری محکوم علیه مزبور از عفو اعطایی مقام معظم رهبری فاقد منع قانونی است، زیرا محکوم علیه شرایط برخورداری از عفو را دارا بوده است و اعمال تخفیف در مجازات سابق منافاتی با این امر ندارد، بنابراین نظریه قضات محترم دادگستری شهرستان اراک در نتیجه مورد تایید است.
نظر اکثریت
باید قائل به تفصیل شویم
الف: در مواردی که رای صادره پس از عفو، به معنای ابطال رای اولیه باشد مثل مصادیق تقاضای اعاده دادرسی مفاد ماده ۴۷۷ آیین دادرسی کیفری ۹۲، عفو شامل متهم نمی شود.
ب: در مواردی که رای صادره جدید تخفیف یا تغییر غیر اساسی در رای اولیه باشد مثل ماده ۴۵ الحاقی قانون مبارزه با مواد مخدر یا ماده ۴۸۳ آیین دادرسی کیفری باشد، عفو شامل متهم میشود.
۱- چون در فرض الف به معنای این است که رای اولیه اشتباه بوده و در واقع رای بعد از بخشنامه عفو رای صحیح محسوب میشود که در زمان عفو قطعی نبوده است. ۲- بعد از صدور رای دوم، رای اول امکان اجرا ندارد و صرفاً رای دوم لازم الاجرا خواهد بود و رای اول وجود نخواهد داشت.
۳- طبق بخشنامه عفو محکومیت قطعی باید تا زمان عفو صادر شده باشد پس شامل رای دوم نمی شود. ۴- در جایی که دو حکم قطعی مخالف باشد و صرفاً یک مورد را تأیید کند عفو شامل متهم میشود چون رای جدید صادر نشده است.
نظر اقلیت
در هر صورت عفو مشمول متهم میشود.۱- در زمان صدور عفو، شرایط عفو، مشمول متهم میشود حتی اگر رای در مرحله اعاده دادرسی باشد.
۲- حق مکتسبه برای متهم محقق شده و باید اعمال شود. ۳- در فرضی که حتی رای اول اشتباه باشد آیا میزان حبس سپری شده محاسبه میشود یا خیر قطعاً محاسبه میشود و همین امر گویای این است که عفو هم شامل همان رای میشود.
۴- تفسیر به نفع متهم در ید این نظریه است.
۵- سیاست های کلان قوه قضاییه برای حبس زدایی در ید این نظریه است.
۶- دیوان عالی کشور در رای جدید خود باید عفو را به منزله اجرای حکم محسوب کرده و از میزان مجازات محکوم در رای دوم کسر نماید.
۷- آثار عفو از زمان صدور بخشنامه شامل متهم میشود و متوقف به تشریفات اعمال عفو توسط قاضی اجرای احکام نیست.