ملاک تشخیص اراضی ملی از مستثنیات در اعتراض به آگهی اعلام ملی بودن اراضی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۶/۲۲
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر خنج
موضوع
ملاک تشخیص اراضی ملی از مستثنیات در اعتراض به آگهی اعلام ملی بودن اراضی
پرسش
آیا در رسیدگی به پرونده های اعتراض به آگهی اعلام ملی بودن اراضی یا در رسیدگی به اعتراض به رای کمیسیون ماده واحده، صرفاً ملاحظه و بررسی عکسهای هوایی سال ۱۳۴۱ و ۱۳۴۶ ملاک بوده یا اینکه سایر جهات نیز میتواند موثر در صدور آرا باشد؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، وجود عکسهای هوایی و حتی نظریه کارشناسی که معمولاً مستند به عکسهای هوایی میباشد، از جمله قرائن مهم تلقی میشود؛ لیکن میتواند مبنی بر خطا و اشتباه باشد؛ بنابراین به تنهایی نمی تواند مثبت نوعیت اراضی و حتی مبنای تشخیص تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها یا تعیین تاریخ آن باشد، بلکه اصل، احراز سابقهی احیاء و… میباشد که دادگاه با توجه به جمیع جهات و رسیدگی به ادله اثباتی ابرازی از جمله نظریه کارشناسی و ملاحظه عکسها و سایر دلایل و قرائن به موضوع (سابقه احیای اراضی، تشخیص نوعیت زمین، تغییر کاربری اراضی و باغها و قدمت مستحدثات و…) رسیدگی و اظهارنظر به عمل می آورد. با این توضیح، نظریه اکثریت در چگونگی تشخیص اراضی ملی از مستثنیات و تفسیر عکسهای هوایی در حدی که موافق نظریه نهایی هیات عالی است، مطلوب و مورد تائید است.
نظر اکثریت
تفسیر عکسهای هوایی سال های ۱۳۴۱ و ۱۳۴۶ صرفاً قرینهای در راستای تشخیص نوعیت زمین بوده و آنچه که ملاک برای تشخیص اراضی ملی از مستثنیات بوده این است که سابقه احیا و کشت و بهره برداری به قبل از تصویب قانون ملی شدن جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۴۱ بازگردد و بر اساس قراِین و دلایل دیگر از جمله بافت خاک، نوع درختان و بوتههای موجود در اراضی، شیب زمین و… می توان نوعیت زمین دال بر ملی یا مستثنیات را تشخیص داد.
نظر اقلیت
تفسیر عکسهای هوایی موجود در واحد جیآیاس استان سابقه حیازت و تصرف اراضی رانشان میدهد و سایر جهات نمی توانند دلیلی بر احیا اراضی باشند.