مسئولیت بایع در صورت تعذر تحویل مبیع

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۰/۰۹/۱۲
برگزار شده توسط: استان کهگیلویه و بویراحمد/ شهر یاسوج
موضوع
مسئولیت بایع در صورت تعذر تحویل مبیع
پرسش
معامله ای در مورد زمینی با مساحت معین منعقد میشود به شرط اینکه بعد از پیاده شدن نقشه خیابان تحویل شود و فروشنده کشفالفساد را بهعهده میگیرد، قبل از تحویل زمین، وزرات مسکن و شهرسازی زمین را تصرف می کند، فروشنده ادعا می کند. به استناد قانون مدنی، با لحاظ عدم امکان تسلیم مبیع، بیع باطل است و خریدار به استناد اینکه فروشنده کشفالفساد را بهعهده گرفته تقاضای قیمت زمین را به نرخ روز می کند، آیا این تقاضا قابل پذیرش است؟
نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه زمین مورد معامله ملک فروشنده بوده و با مساحت معین و ثمن معین به فروش رسیده و زمان تنظیم مبایعه نامه، فروشنده قدرت بر تسلیم مبیع را داشته، عقد بیع به طور صحیح واقع و ایرادی بر آن وارد نیست؛ اکنون که قبل از تسلیم مبیع به موجب قانون اراضی شهری ملک به تملک زمین شهری درآمده، نمی توان این موضوع را کشفالفساد تلقی کرد فقط در اینجا خریدار محق دریافت ثمن پرداختی است.
نظر اکثریت
معامله صحیح است. خریدار به استناد غیر مقدور بودن شرط (تحویل مبیع) حق فسخ معامله را خواهد داشت. در خصوص پرداخت قیمت، اکثریت قائل به استحقاق خریدار به قیمت زمان فسخ معامله و تعداد اندکی نیز قائل به پرداخت قیمت به روز بودند.
نظر اقلیت
چون معامله با این شرط که (پس از پیاده شدن خیابان زمین تحویل میگردد) منعقد شده، چنین شرطی مجهول بوده و باعث جهل به مورد معامله میشود بنابراین بیع از اساس باطل میباشد، هر چند مورد معامله به طور کلی مشخص است اما چون امکان انجام شرط مجهول است؛ یعنی معلوم نیست که خیابانکشی میشود یا خیر. بنابراین معامله باطل بوده و خریدار فقط مستحق ثمن معامله بوده و چنانچه خسارتی متحمل شده مستحق خسارات نیز خواهد بود.