مرجع رسیدگی به دعوای تمکین در صورتی که زوجه در منزل زوج ساکن نباشد

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۲/۰۱/۱۰
برگزار شده توسط: استان ایلام/
موضوع
مرجع رسیدگی به دعوای تمکین در صورتی که زوجه در منزل زوج ساکن نباشد
پرسش
در صورتی که زوجه در منزل شوهر سکونت نداشته و در حوزه قضایی دیگری غیر از محل اقامت و سکونت زوج ساکن باشد، کدام دادگاه صلاحیت رسیدگی به دعوای تمکین مطروحه از سوی زوج را دارد؟
نظر هیئت عالی
اگرچه در ماده ۱۰۰۵ قانون مدنی مقرر شده که«اقامتگاه زن شوهردار همان اقامتگاه شوهر است»، در صورت وقوع اختلاف و یا ترک منزل توسط زوجه، به موجب ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادخواست باید به دادگاه محل اقامت خوانده تسلیم شود. لیکن در ماده ۷ قانون حمایت خانواده مصوب بهمن ماده ۱۳۵۳ گفته شده «هرگاه زن و شوهر دعاوی ناشی از اختلاف خانوادگی را علیه یکدیگر طرح نمایند دادگاهی که دادخواست مقدم به آن داده شده صلاحیت رسیدگی خواهد داشت و هر گاه یک یا چند دادخواستدر یک روز به دادگاه تسلیم شده باشد دادگاه حوزه محل
اقامت زن، صالح به رسیدگی است.»
نظر اکثریت
با توجه به اینکه مقررات ماده ۱۰۰۵ قانون مدنی باید در خصوص موردی تفسیر شود که زن در واقع اقامتگاه مشخصی ندارد و در صورتی که زن اقامتگاه مشخصی داشته باشد دیگر اقامتگاه او تابع اقامتگاه شوهر نمیباشد. همچنین در صورتی که زوجه به منزل شوهر نرفته باشد علیرغم نداشتن اقامتگاه مشخص، اقامتگاه او تابع اقامتگاه شوهر نیست و با التفات به ماده ۷ قانون حمایت خانواده که دعاوی مطروحه از سوی زوج را در صلاحیت دادگاه محل اقامت زوجه دانسته لهذا در مواردی که زن اقامتگاه مشخصی داشته باشد و یا محل اقامت شوهر معلوم نباشد و یا قبلاً در خصوص محل اقامت زوجه بین زوجین توافقی حاصل شده باشد و یا عملاً زن در منزل شوهر سکونت نداشته باشد و یا زن ناشزه باشد اقامتگاه شوهر اقامتگاه او نیست و دادگاه محل اقامت زوجه، صلاحیت رسیدگی به موضوع را دارد.
نظر اقلیت
چون به دلالت ماده ۱۰۰۵ قانون مدنی اقامتگاه زن تابع اقامتگاه شوهر است مگر در موارد استثنا و فرض سوال از موارد استثنا نمیباشد لذا دادگاه محل اقامت شوهر صالح به رسیدگی است.