قسم و موارد اتیان سوگند

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۴/۰۳/۰۴
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر شهرضا
موضوع
قسم و موارد اتیان سوگند
پرسش
شخصی دادخواستی به خواسته مطالبه چهل و پنج میلیون تومان به طرفیت دو نفر مطرح می کند و دلایل خود را پنج فقره صورتحساب و شهادت شهود عنوان مینماید. در جلسه اول دادرسی پس از مذاکرات طرفین و وکلای آنان و استماع شهادت دو نفر شاهد معرفی شده، خواهان اظهار میدارد: «چنانچه خواندگان سوگند یاد کنند که هیچ بدهی ندارند دعوا را نسبت به آنان مسترد میدارم.» خواندگان سوگند یاد می کنند. خواهان دعوا را نسبت به احد از خواندگان مسترد می کند و نسبت به خوانده دیگر درخواست ادامه رسیدگی و استماع شهادت دو نفر شاهد دیگر را مینماید. اولاً: آیا با وجود معرفی شهود، توسل به قسم در این قضیه قابل ترتیب اثر هست؟ ثانیاً: می توان قسم را قاطع دعوا قرار داد و نسبت به درخواست ادامه رسیدگی و استماع شهادت شهود دیگر توجهی نکرد؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (۱) مدنی: در فرض مسئله، با توجه به اینکه دادگاه به دلایل خواهان رسیدگی کرده است و با صدور قرار استماع شهادت شهود از شهود خواهان تحقیق نموده است هر چند به پیشنهاد خواهان، خواندگان سوگند یاد کرده اند. از آنجاییکه مطابق ماده ۱۳۳۵ قانون مدنی توسل به قسم وقتی ممکن است که دعوای مدنی نزد حاکم به موجب اقرار یا شهادت یا علم قاضی بر مبنای اسناد یا امارات ثابت نشده باشد، همچنین با توجه به مقررات ماده ۲۷۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، دادگاه در مورد احد از خواندگان که دعوا نسبت به وی مسترد نشده است، براساس دلایل و شهادت شهود و اسناد رسیدگی خواهد کرد و رای مقتضی را صادر خواهد کرد.
نظر اتفاقی
نظر اول: به استناد ماده ۲۷۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی چون خواهان از اول به شهادت خود استناد کرده و دادگاه هم شهادت شهود را استماع کرده نوبت به قسم نمی رسد اگرچه خواهان هم درخواست کند، در نتیجه دعوا و رسیدگی به دلایل آن ادامه می یابد.
نظر دوم: مواد ۱۳۲۵ و ۱۳۳۵ قانون مدنی نیز توسل به قسم را زمانی دانسته که خواهان فاقد بیّنه واجد شرایط باشد.
نظر سوم: با وجود شاهد نوبت به قسم نمی رسد.