غایب مفقودالاثر

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۵/۰۹/۲۳
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر شاهرود
موضوع
غایب مفقودالاثر
پرسش
آیا برای صدور حکم موت فرضی غایب مفقودالاثر موضوع مواد ۱۰۱۹ و ۱۰۲۰ قانون مدنی، به خصوص بند یک ماده ۱۰۲۰، حتما باید پس از گذشت ده سال از آخرین خبری که از مفقود (غایب) رسیده، سن غایب به ۷۵ سال رسیده باشد یا خیر؟ آیا قبل از ۷۵ سال هم میشود حکم به موت فرضی صادر کرد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
هر چند موارد مندرج در بندهای ۱۰۲۰ قانون مدنی با توجه به صدر آن تمثیلی است، اما در خصوص پاسخ به سوال طرح شده که مشخصاً ناظر به بند ۱ ماده ۱۰۲۰ قانون مدنی میباشد، الزاماً باید همین شرایط (حداقل ۱۰ سال از آخرین خبری که از غایب رسیده سپری شده و سن غایب از ۷۵ سال گذشته باشد) رعایت شود، بنابراین نظریه اقلیت مورد تایید است.
نظر اکثریت
برای صدور حکم موت فرضی، ماده ۱۰۱۹ قانون مدنی که حکم کلی را بیان می کند و اساس و مبنای صدور حکم موت فرضی محسوب میشود مورد نظر است، یعنی باید از تاریخ آخرین خبری که از حیات غایب رسیده مدتی گذشته باشد که عادتاً چنین شخصی زنده نمی ماند و بندهای ماده ۱۰۲۰ قانون مدنی از باب تمثیل است و حصری نیست و اگر برای دادگاه محرز شود که غایب به بیماری صعب العلاج مبتلا شده یا حادثه دیگری برای وی پیش آمده که عادتاً شخص زنده نمی ماند، میتواند به استناد ماده ۱۰۱۹ قانون مدنی قبل از ۷۵ سال نیز حکم موت فرضی را صادر کند.
نظر اقلیت
برای صدور حکم موت فرضی، رعایت بندهای ۱ و ۲ و ۳ ماده ۱۰۲۰ و ماده ۱۰۲۲ قانون مدنی ضرورت دارد و لذا در خصوص بند یک ماده ۱۰۲۰ قانون مدنی به هیچ وجه نمی توان قبل از رسیدن سن غایب به ۷۵ سال حکم موت فرضی را صادر کرد.