عدم انجام تعهد به لحاظ موانع خارجی و حوادث غیرمترقبه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۸/۰۵/۰۴
برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر طبس
موضوع
عدم انجام تعهد به لحاظ موانع خارجی و حوادث غیرمترقبه
پرسش
آیا متعهد میتواند در صورتی که براثر تغییر اوضاع و احوال زمان انعقاد قرارداد، انجام تعهد برایش بیش از حد متعارف دشوار و یا موجب ضرر فاحش وی شود، به استناد قاعده نفی عسر و حرج از اجرای آن خودداری کند؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (۱) مدنی: اسباب سقوط تعهدات در ماده ۲۶۴ قانون مدنی پیش بینی شده است. موانع خارجی و حوادث غیرمترقبه که موجب عدم انجام تعهد گردد و این امر در دادگاه ثابت شود، صرفاً مانع از محکومیت متعهد به تأدیه خسارت میشود. (ماده ۲۲۷ قانون مدنی).
با توجه به ماده ۲۷۷ قانون مدنی، دادگاه میتواند نظر به وضعیت مدیون، مهلت عادله یا قرار اقساط دهد. یا اینکه مدعی عسر و حرج، اعسار خود را بر مبنای موازین قانونی در دادگاه اثبات کند.
نظر اتفاقی
هرگاه امور غیرمترقبه موجب ناممکن شدن اجرای قرارداد گردد با توجه به قاعده عقلی قبح تکلیف مالایطاق، منتفی شدن قرارداد قطعی است.