عدم اظهارنظر نسبت به قسمتی از خواسته خواهان

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۸/۲۸
برگزار شده توسط: استان همدان/ شهر همدان
موضوع
عدم اظهارنظر نسبت به قسمتی از خواسته خواهان
پرسش
اگر در دادنامه نسبت به قسمتی از خواستهی خواهان اظهارنظر نشده باشد تکلیف چیست؟ آیا می توان پرونده را در کلاسه جدید ثبت و نسبت به آن قسمتی که اظهارنظر نشده است اقدام به صدور رای نمود؟ در صورت ثبت مجدد پرونده آیا نیاز به تشکیل جلسه رسیدگی میباشد؟ و یا می توان بدون تشکیل جلسه رسیدگی اقدام به صدور رای نمود؟ آیا ثبت مجدد پرونده صحیح نیست و نیاز به طرح دادخواست جدید توسط خواهان میباشد؟
نظر هیئت عالی
چنانچه قسمتی از خواسته خواهان مورد غفلت واقع شده باشد، اگر در چارچوب اصلاح رای موضوع ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی نباشد، پرونده باید ثبت مجدد شده و اگر رسیدگی قبلی نسبت به آن قسمت از خواسته به عمل آمده باشد، نیازی به تشکیل جلسه مجدد نیست؛ ولی چنانچه نسبت به این قسمت از خواسته اصولاً رسیدگی به عمل نیامده باشد، با تشکیل جلسه رسیدگی، درثانی مبادرت به اعلام ختم دادرسی و صدور رای خواهد شد.
نظر اتفاقی
در قانون و حتی تفاسیر قانونی در این خصوص اظهارنظر صریحی نشده است ولی آنچه صحیح به نظر می رسد این است که نسبت به ثبت مجدد پرونده و یا ورود مجدد آن اقدام شود و در خصوص قسمتی از خواسته که موضوع حکم و دادنامه نبوده است وقت رسیدگی تعیین و تشکیل جلسه و اقدام به صدور رای شود و حتی اگر در رسیدگی نوبت اول به این قسمت نیز رسیدگی شده است ولی در دادنامه نسبت به آن اظهارنظر نشده باشد. عدهای قائل هستند مطابق ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی اقدام به اصلاح رای نمود و عده دیگر نیز قائل هستند که خواهان میبایست اقدام به طرح دادخواست مجدد میباشد که هر دو نظر صحیح نمیباشد؛ زیرا که برای ماده ۳۰۹ نباید تفسیر موسع قائل شد و باید در حیطهی عبارتها و موارد مذکور در ماده اکتفا نمود در ما نحن فیه محلی برای صدور رای اصلاحی نمیباشد و همچنین طرح دادخواست مجدد اجحاف برای خواهان میباشد؛ زیرا خواهان اقدام به طرح صحیح دعوا نموده و هزینه لازم دادخواست را نیز پرداخت نموده است و صرفاً قصوری توسط محکمه رخ داده است. جمیعاً سه نظر ۱- ثبت مجدد پرونده و تشکیل جلسه رسیدگی و صدور رای مجدد در خصوص این قسمت از خواستهی خواهان ۲- طرح دعوی مجدد از طرف خواهان ۳- صدور رای اصلاحی. ولی طبق نظر اتفاقی نظر اول مورد تائید میباشد.
جهت تذکر و یادآوری این موضوع که برای رای تقسیمبندی ذیل بیانشده است: ۱- رای اصلی ۲- رای اصلاحی مطابق ماده ۳۰۹ و ۳۶۰ قانون مذکور ۳- رای تصحیحی که مطابق ماده ۳۵۱ قانون مذکور توسط مرجع تجدیدنظر صورت میپذیرد ۴- رای تکمیلی که مطابق ماده ۳۵۸ قانون مذکور صادر میگردد.