صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۷/۰۸/۰۳
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اصفهان
موضوع
طرح دعوی ورشکستگی
پرسش
آیا دعوی ورشکستگی نیاز به تقدیم دادخواست دارد؟ در صورت نیاز به تقدیم دادخواست، خوانده دعوا چه کسی باید باشد؟
نظر هیئت عالی
به موجب ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، شروع رسیدگی در دادگاه مستلزم تقدیم دادخواست است و بر مبنای ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، «دعاوی راجع به توقف یا ورشکستگی باید در دادگاهی اقامه شود که شخص متوقف یا ورشکسته، در حوزه آن اقامت داشته است». به موجب ماده ۴۱۵ قانون تجارت: «ورشکستگی تاجر به حکم محکمه بدایت» در موارد ذیل اعلام می‌شود: الف – بر حسب اظهار خود تاجر، ب – به موجب تقاضای یک یا چند نفر از طلبکارها، ج – بر حسب تقاضای مدعی‌العموم بدایت». بنابراین، دعوای ورشکستگی به طور اطلاق نیاز به تقدیم دادخواست دارد و طرف دعوا حسب مورد و براساس این‌که خواهان چه شخصی باشد، می‌تواند تاجر ورشکسته، طلبکاران و یا دادستان عمومی حوزه قضایی قرار گیرد.
نظر اتفاقی
نظر اول: صرف اظهار تاجر برای شروع رسیدگی به موضوع ورشکستگی وی کافی است و نیازی به تقدیم دادخواست نیست؛ دلیل آن صراحت ماده ۴۱۳ قانون تجارت است که تاجر را موظف کرده است ظرف مدت مشخصی از زمان عدم توانایی در تأدیه قرض‌های خود توقف را اعلام کند.
نظر دوم: رسیدگی به موضوع توقف و احراز آن ضرورت دارد و احتمال تبانی تاجر با عده‌ای از طلبکاران نیز است. اقامه دعوا علیه طلبکاران یا اکثریت ایشان با هیأتی از طلبکاران ضروری است در صورتی‌که یک یا چند نفر از طلبکاران تقاضای ورشکستگی نمایند، نیاز به تقدیم دادخواست است زیرا ممکن است تاجر بخواهد عدم ورشکستگی خود را ثابت کند.
نظر سوم: با توجه به این‌که در صدور حکم ورشکستگی احراز توقف و زمان آن از ارکان رد ورشکستگی است و با بررسی دفاتر تاجر این موضوع مشخص می‌شود، تقدیم دادخواست و خوانده قرار دادن تاجر ضروری نیست.