صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/01/22
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر چهارمحال وبختیاری
موضوع
صلاحیت رسیدگی به جرم سوء استفاده از موقعیت شغلی
پرسش
در صورتی که جرم سوءاستفاده از موقعیت شغلی برای مقاصد غیرقانونی خارج از وقت اداری به همراه جرائم دیگری (از قبیل توهین و تهدید و غیره) از سوی فرد نظامی حادث می‌شود:
1- آیا از حیث صلاحیت، بزه سوءاستفاده از موقعیت شغلی برای مقاصد غیرقانونی، جزء جرایم خاص نظامی و انتظامی است؟
2- در حالتی که این جرم در حین انجام وظیفه یا به سبب آن نباشد و خارج از وقت اداری حادث شود؛ کدام مرجع صالح به رسیدگی است؟
3- در حالتی که این جرم به همراه جرائم دیگری ارتکاب یابد و نظر به قرار عدم صلاحیت باشد؛ آیا می‌توان قایل به تفکیک شد و جرم سوءاستفاده از موقعیت شغلی را در محاکم نظامی رسیدگی و نسبت به سایر عناوین اتهامی قرار عدم صلاحیت صادر نمود؟
4- در فرض ارتکاب جرم خارج از در حین انجام وظیفه یا به سبب آن، چنانچه در مرحله تحقیقات مشخص شود که نظامی موردنظر مرتکب جرم سوءاستفاده از موقعیت شغلی نشده است، دادسرای نظامی می‌بایست چه قراری صادر نماید؟ منع تعقیب یا عدم صلاحیت؟
نظر هیات عالی
نظر اتفاقی مورد تایید است
نظر اتفاقی
قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح به‌طورکلی صرفاً مربوط به جرایم خاص نظامی و انتظامی نیست؛ (مگر در موارد خاص مانند ترک پست و…) و همه جرایم نیروهای مسلح نیز در این قانون احصا نشده و برخی عناوین اتهامی در قوانین دیگر بیان شده است. جرم‌انگاری سوءاستفاده از موقعیت شغلی در ماده 126 ق.م.ج.ن.م از سوی قانون‌گذار، به جهت اهمیت کار نیروهای مسلح است که ماهیت 24 ساعته و تمام وقت دارد و در هر زمانی از شبانه‌روز این امکان برای نیروهای مسلح (خصوصاً ناجا) فراهم است که از موقعیت خود سوءاستفاده نمایند و لذا این جرم صرفاً مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی نیست و چنانچه این جرم در حین انجام وظیفه یا به سبب آن نباشد در صلاحیت محاکم عمومی می‌باشد. همچنین طبق نظریه مشورتی 474/7 به تاریخ 1391/03/09 در مواردی که فعل واحد دارای دو عنوان جزایی می‌باشد صدور قرار منع تعقیب نسبت به یکی از عناوین جزایی و قرار مجرمیت نسبت به عنوان جزایی دیگر فاقد وجاهت قانونی است. در فرض سوال چهارم نیز می‌بایست قرار عدم صلاحیت صادر شود.