صدور دستور موقت در قرارداد های با شرط داوری

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۶/۱۲
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر خمام
موضوع
صدور دستور موقت در قرارداد های با شرط داوری
پرسش
آیا در قراردادهایی که شرط داوری قید شده و رسیدگی به اختلاف طرفین قرارداد به داوری محول شده است، امکان صدور دستور موقت وجود دارد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، چنانچه دادگاه، دستور موقت صادر نماید (با عنایت به اینکه تا اعلام نظر داور امکان طرح دعوی در دادگاه وجود ندارد) مهلت مقرر در ماده ۳۱۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی از چه تاریخی محاسبه خواهد شد؟
نظر هیئت عالی
با توجه به ماده ۳۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی صدور دستور موقت صرفاً در صلاحیت دادگاه بوده و داور نمی تواند دستور موقت صادر نماید. در صورتی که قبل از ارجاع موضوع به داور از دادگاه دستور موقت درخواست گردد، دادگاه چنانچه وفق مقررات و با احراز شرایط دستور موقت صادر نموده باشد رعایت مهلت مقرر در ماده ۳۱۸ ضروری بوده و در صورت عدم ارجاع موضوع به داوری در مهلت از دستور موقت و با درخواست طرف رفع اثر خواهد شد.
نظر اتفاقی
در فرض سوال، امکان صدور دستور موقت وجود ندارد با این توضیح که: با توجه به اینکه برابر ماده ۳۱۱ قاون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مرجع درخواست دستور موقت، دادگاهی میباشد که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوی را دارد، در صورت وجود موافقتنامه داوری و رجوع به داور، صدور دستور موقت هم از دادگاه و هم از سوی داور امکانپذیر نمیباشد زیرا با توجه به اینکه در ماده یاد شده کلمه «دادگاه» آمده داور صلاحیت صدور دستور موقت را ندارد و چون دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به اصل موضوع را دارد، اشاره شده پس دادگاه هم با فرض وجود موافقتنامه داوری نمی تواند دستور موقت صادر نماید چراکه با وجود شرط داوری، دادگاه صلاحیت رسیدگی به اصل دعوی را ندارد. با توجه به اینکه دادرسی فوری (صدور دستور موقت) برخلاف قاعده است و اجابت خواسته دستور موقت تابع شرایط و ضوابطی است که در ماده ۳۱۱ به بعد قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مرقوم بیان شده است، در موافقتنامه داوری یا قراردادی که شرط داوری وجود دارد دادگاه صلاحیت رسیدگی به اصل دعوی را ندارد بلکه رسیدگی و صدور رای از طریق داور به عمل می آید. در نتیجه دادگاه صلاحیت صدور دستور موقت را نیز ندارد. به علاوه چون دستور موقت از اختیارات خاص دادگاه صالح به رسیدگی اصل دعوی است بنابراین داور صلاحیت صدور دستور موقت را ندارد.