شکایت کیفری در عقود اجاره یا مزارعه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۵/۰۴
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر آق قلا
موضوع
شکایت کیفری در عقود اجاره یا مزارعه
پرسش
آیا در عقود اجاره یا مزارعه، مستاجر یا زارع حق شکایت در راستای ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) را دارد یا خیر؟
نظر هیات عالی
در هر دو عقد اجاره و مزارعه چون مستاجر و عامل به نحو مشروع و قانونی در مدت عقد اجاره یا مزارعه حق تصرف در ملک و اراضی کشاورزی را دارا میباشند، لذا در هر دو عقد در صورتی که از ناحیه شخص دیگر مورد تصرف قرار گیرد حق شکایت برای مستاجر و یا عامل حسب مورد وجود دارد.
نظر اکثریت
در اجاره مطابق ماده ۴۶۶ قانون مدنی مستاجر مالک منفعت زمین هست؛ فلذا حق شکایت کیفری را دارد؛ اما در مزارعه، زارع مالکیتی ندارد، بلکه مطابق ماده ی ۵۱۸ قانون مدنی زارع یا عامل در زمین کار می کند و حاصل را تقسیم می کنند و به جهت اینکه زارع مالک نیست فلذا ذینفع نبوده حق شکایت کیفری ندارد.
نظر اقلیت
در هر دو مورد شکایت کیفری حسب مورد از سوی مستاجر یا عامل قابل تعقیب میباشد جز شکایت تصرف عدوانی مستاجر و عامل علیه مالک زمین.
نظر ابرازی
در مزارعه و اجاره قبل از تحویل مبیع شکایت کیفری ممکن نیست؛ اما بعداز تحویل عین مستاجره یا زمین در اجاره مطلقاً شکایت کیفری از سوی مستاجر قابل پذیرش نیست؛ اما در مزارعه ۲ فرض مطرح است اگر قبل از ظهور محصول باشد مطابق مفهوم مخالف ماده ی ۵۳۱ قانون مدنی مالکیتی برای زارع وجود ندارد، اما بعداز ظهور ثمره عامل مالک حصه ی خود از آن میشود؛ لذا در این فرض که مالکیت عامل مطرح است شکایت کیفری از سوی عامل قابل پذیرش هست.