شرط ضمن عقد اجاره اراضی موقوفه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۰/۰۳/۲۶
برگزار شده توسط: استان قزوین/
موضوع
شرط ضمن عقد اجاره اراضی موقوفه
پرسش
اگر در قرارداد اجاره اراضی موقوفه شرط شود در صورتی که مستاجر کاربرد ملک را از مسکونی به تجاری تغییر دهد باید تمام سرقفلی مغازه احداثی را به اداره اوقاف پرداخت کند، آیا این شرط با توجه به اینکه در زمان انعقاد قرارداد مغازه وجود خارجی نداشته صحیح است؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی(۵): از آنجایی که در فرض سوال قرارداد اجاره ناظر به اراضی موقوفه است و به عبارت دیگر عرصه به اجاره واگذار میشود، مستاجر حق احداث اعیانی را دارا خواهد بود. بنابراین، در این حالت مستاجر عرصه، در آینده مالک اعیانی خواهد بود و نظر اکثریت نشست قضایی دادگستری استان قزوین به جز توضیح این نظریه (به لحاظ اینکه رابطهی طرفین از ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ خروج موضوعی دارد) تأیید میشود.
نظر اکثریت
نظر به اینکه این شرط از شروط موضوع مواد ۲۳۲ و ۲۳۳ قانون مدنی نیست و شرط حقیقی است لذا عدم وجود مغازه در زمان انعقاد قرارداد موجب بطلان شرط مذکور نمی شود.با این توضیح این شرط منافاتی با حقوق مستاجر بر اساس ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال ۱۳۵۶ ندارد زیرا ماده مزبور راجع به حقوق مستاجر و شرط مورد سوال مربوط به حقوق موجر است.
نظر اقلیت
حکم به موضوع تعلق میگیرد و چون در زمان انعقاد قرارداد، مغازه وجود خارجی نداشته در نتیجه شرط مزبور فاقد اثر قانونی است، به علاوه این شرط با ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ که به موجب آن سرقفلی به مستاجر تعلق میگیرد نه به موجر، مغایرت دارد.