سقوط حق شکایت

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۲/۲۰
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر املش
موضوع
سقوط حق شکایت
پرسش
با عنایت به ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در خصوص مرور زمان شکایت که به صورتی مطلق مقرر میدارد «چنانچه شاکی در جرم قابل گذشت ظرف یکسال از تاریخ اطلاع جرم شکایت کنند حق شکایت کیفری او ساقط میشود» آیا این ماده شامل تمامی جرایم مستمر مانند ترک انفاق و تصرف عدوانی نیز میشود؟
نظر هیئت عالی
نظر اکثریت قضات محترم دادگستری املش مورد تأیید است. قانونگذار در ماده ۱۰۶ درصدد آن است که در جرایم قابل گذشت شاکی در اسرع وقت و حداکثر ظرف یک سال از تاریخ اطلاع، اعلام شکایت کند و مستمر بودن جرم تأثیری در این وضعیت ندارد و از نظر امکان جمع آوری ادله نیز این نظر ترجیح دارد.
نظر اکثریت
ماده ی ۱۰۶ قانون مجازات صرف نظر از نوع جرم ارتکابی و به نحو اطلاق مقرر داشته است که در ظرف یکسال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم و با توجه به حکیم بودن قانونگذار و علم وی به جرائم مستمر و آنی ماده مذکور شامل جرایم مستمر و آنی میشود از طرفی شاکی خصوصی وقتی در جرم تصرف عدوانی مدت ۱۰ سال شکایت نکرده است به نوعی اقدام کرد و از حق خود صرف نظر کرده است مضافاً اینکه حقی از شاکی ضایع نمی شود و میتواند با طرح دعوی تصرف عدوانی از حقوقی به حق خویش دست یابد تفسیر مضیق نصوص جزائی نیز موید این بحث میباشد.
نظر اقلیت
نظریه مشورتی صادره در مورخه ۱۳۹۲/۶/۱۶ از اداره حقوقی قوه قضاییه بیان میدارد که جرایم مستمر از ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ خروج موضوعی دارند جرم مستمر جرمی است که رکن مادی آن در هر لحظه در حال وقوع میباشد لذا ما تاریخ مشخصی برای وقوع جرم نداریم لذا در جرم مستمر چون جرم در هر لحظه در حال وقوع میباشد پس هیچ گاه مهلت ۱ ساله تمام نمی شود و تفسیر مضیق زمانی کاربرد دارد که ما نمیتوانیم با تفسیر لفظی و منطقی به نتیجه برسیم مضافاً اینکه اگر بپذیریم جرایم مستمر نیز مشمول مرور زمان شکایت خواهند شد لاجرم باید خانمی که بابت ترک انفاق از شوهرش شکایت کرده است و مدت ترک انفاق نیز مثلا ۱۳ ماه بوده را به دلیل مرور زمان شکایت رد کنیم در حالی که چنین پرونده هایی از سوی کسانی که معتقدند ماده ۱۰۶ شامل جرایم مستمر میشود رسیدگی و اظهارنظر میشود.