رسیدگی به واخواهی شخص محکوم به آدم ربایی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۶/۰۲/۲۵
برگزار شده توسط: استان کهگیلویه و بویراحمد/ شهر دهدشت
موضوع
رسیدگی به واخواهی شخص محکوم به آدم ربایی
پرسش
شخصی در زمان حاکمیت دادگاه عمومی جزایی به صورت غیابی به اتهام آدم ربایی محکوم گردیده است. حال تقاضای واخواهی نموده است، اولاً: رسیدگی به واخواهی در صلاحیت دادگاه کیفری یک است یا دو ؟ تجدیدنظر خواهی از این رای در کدام مرجع است؛ تجدیدنظر استان یا دیوان عالی کشور؟
نظر هیئت عالی
نظریه شماره ۷/۹۷/۳۳۹۹ مورخ ۱۳۹۸/۲/۲۲ اداره حقوقی قوه قضاییه که موید نظر اقلیت میباشد و اعضای هیأت عالی آن را صائب میداند؛ عیناً نقل میشود با توجه به اینکه مطابق بند الف ذیل ماده ۱۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲، قوانین مربوط به صلاحیت نسبت به جرایم سابق بر وضع قانون، فوراً اجرا میشود و قسمت اخیر تبصره ۳ ماده ۲۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، استثنایی بر اجرای فوری قوانین مربوط به صلاحیت در مورد دادگاه های نخستین است و شامل دادگاه های تجدید نظر نمی گردد و با عنایت به اینکه وفق ماده ۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، آرای صادره از حیث قابلیت تجدید نظر و فرجام، تابع قوانین مجری در زمان صدور آنها میباشد و ماده ۴۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری، آرای صادره در خصوص جنایات عمدی را که مجازات قانونی آنها نصف دیه کامل یا بیش از آن است، قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور دانسته است، بنابراین مرجع تجدید نظر (فرجام) نسبت به رای دادگاه کیفری دو در فرض استعلام، دیوان عالی کشور است.
نظر اکثریت
در خصوص قسمت اول سوال چون واخواهی در واقع ادامه رسیدگی دادگاه بدوی است لذا با مجوز حاصله از تبصره ۳ ماده ۲۹۶ دادگاه کیفری ۲ (که جانشین دادگاه عمومی جزایی سابق است) صلاحیت دارد تا نسبت به درخواست واخواهی ولو در زمان حکومت قانون جدید که صلاحیت را به دادگاه کیفری ۲ واگذار نموده، رسیدگی نماید. و در پاسخ به فرض اخیر سوال نیز باید بیان داشت که رای صادره، صرف نظر از نوع و میزان مجازات قابلیت تجدیدنظر خواهی در دادگاه تجدیدنظر استان را خواهد داشت. زیرا اولاً: اگر چه قواعد صلاحیت آمره بوده و باید فوری اجرا شوند لکن حسب تبصره ۳ ماده ۲۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۴ جرائمی که تا تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون در دادگاه ثبت شده از نظر صلاحیت تابع مقررات زمان ثبت هستند. ثانیاً: تبصره ۳ ماده ۲۹۶ مقررات ماده ۴۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری در خصوص صلاحیت دیوان عالی در رسیدگی به اعتراض را تخصیص می زند به علاوه این که وفق ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی کیفری اصل بر صلاحیت دادگاه تجدیدنظر استان در رسیدگی به درخواست تجدیدنظر از کلیه آراء غیر قطعی است و در موارد شک باید اصل اجرا شود. اما دادگاه تجدید نظر میبایست سایر مقررات مانند تشکیل پرونده شخصیت و تعیین وکیل و… را وفق قانون ۱۳۹۴ مراعات نماید.
نظر اقلیت
در فرض سوال رسیدگی به درخواست واخواهی در دادگاه کیفری ۲ خواهد بود. اما چون بر اساس قانون جدید رسیدگی به جرائم در صلاحیت دادگاه کیفری یک با توجه به نوع جرم و میزان مجازات با دیوان عالی کشور است، لذا پس از رسیدگی دادگاه کیفری دو و اعتراض محکوم علیه پرونده میبایست جهت بررسی به دیوان عالی کشور ارسال گردد.