صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۰/۱۱/۲۳
برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر بوشهر
موضوع
حق توارث در قتل غیر عمد
پرسش
در حادثه منجر به فوت قتل شبه عمد، مادر متوفی به میزان ۳۰ %و آقای الف به میزان ۷۰ % مقصر حادثه شناخته شده است. پدر متوفی شکایت کرده و نسبت به همسرش اعلام گذشت کرده و مادر متوفی هم نسبت به الف اعلام گذشت نموده است. حال در صدور حکم به پرداخت دیه به پدر متوفی، می‌بایست سهم مادر از دیه به لحاظ اعلام گذشت کسر شود؟ به عبارتی مادر متوفی در ۷۰ % دیه سهم دارد؟
نظر هیات عالی
با توجه به مشارکت مادر متوفی در قتل شبه عمد، مادر از دیه ارث نمی‌برد و گذشت وی، نسبت به متهم دیگر نیز موثر نمی‌باشد.
نظر اکثریت
خیر، مادر متوفی در ۷۰ % دیه سهم ندارد. وفق ماده ۸۸۰ قانون مدنی قتل از موانع ارث است اعم از اینکه بالمباشره باشد یا بالتسبیب و طبق ماده ۴۵۱ قانون مجازات اسلامی در قتل خطای محض یا شبه عمد قاتل از دیه ارث نمی‌برد که با جمع این دو ماده و اینکه عام بودن ماده ۴۵۱ قانون مجازات اسلامی قتل بالتسبیب را نیز در بر می‌گیرد و اینکه در قتل شبه عمد نیز انتساب به هر دو وجود دارد؛ مادر از دیه ارث نمی‌برد و گذشت وی موثر نمی‌باشد.
نظر اقلیت
بله، مادر متوفی در ۷۰% دیه متوفی سهیم بوده و گذشت وی نسبت به قدر السهم مربوط به خودش موثر است و پدر مستحق دریافت سهم الارث خود از ۷۰% دیه متوفی است اگر چه ماده ۴۵۱ قانون مجازات اسلامی به فرض مشارکت تصریح نکرده ولی چون اصل بر ارث بری وراث است و موانع ارث وجه استثنایی دارند و به لحاظ گذشت مادر متوفی مسئولیت کیفری متوجه متهم حسب پرداخت دیه می‌باشد و تفسیر به نفع متهم نیز موید این امر است.