صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۸/۰۱
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
جدا زندگی کردن زن و شوهر و داشتن پرونده های متعدد به عنوان یکی از مصادیق عسر و حرج
پرسش
آیا جدا زندگی کردن طولانی‌مدت و مطرح بودن پرونده‌های متعدد بین زوجین به لحاظ داشتن آثار مخرب در زندگی زناشویی می‌تواند از مصادیق عسر و حرج زوجه باشد؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال تحقق عسر و حرج موضوع ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی که حق درخواست طلاق برای زوجه ایجاد می‌کند، باید ناشی از رفتار زوج باشد و مواد ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰ قانون مدنی مبین آن است که منشأ تحقق عسر و حرج منتهی به تحقق حق درخواست طلاق برای زوجه باید منتسب به رفتار متقابل هر دو طرف باشد، عسر و حرج موضوع ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی محقق نمی‌شود.
نظر اکثریت
اینکه زوجین در مدت طولانی از هم جدا زندگی می‌کنند و پرونده‌های متعدد علیه یکدیگر داشته باشند، یعنی وجود اختلاف بین زوجین محرز باشد، از مصادیق عسر و حرج است و اگر این امر با اظهار کراهت زوجه باشد به‌ طریق‌ اولی می‌تواند مصداق عسر و حرج زوجه باشد و موارد مندرج در مواد ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰ قانون مدنی حصری نیست بلکه تمثیلی است و صرف کراهت زوجه به همراه دلایل فوق، یعنی جدایی طولانی‌ مدت و مطرح بودن پرونده‌های متعدد می‌تواند از مصادیق عسر و حرج باشد.
نظر اقلیت
در مواردی که پرونده‌های مطروحه ناشی از اعمال و رفتار مرد باشد و تقصیر به عهده مرد باشد، می‌تواند مصداق عسر و حرج باشد و اگر زن مقصر باشد و ترک زندگی کند و اعمال و رفتار خودش سبب تشکیل پرونده باشد نمی‌توان از مصادیق عسر و حرج باشد. باید عسر و حرج را ثابت کنیم و اگر زوجه زندگی را رها کند و برود و خودش مقصر باشد اگرچه کراهت شدید داشته باشد عسر و حرج نیست.