جایگاه حقوقی ارزهای دیجیتالی در نظام حقوقی ایران

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۸/۰۲
برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر اراک
موضوع
جایگاه حقوقی ارزهای دیجیتالی در نظام حقوقی ایران
پرسش
جایگاه حقوقی ارزهای دیجیتال در نظام حقوقی کشور جمهوری اسلامی ایران چیست و قوانین یا مقررات مرتبط با آن کدامند؟
نظر هیئت عالی
نظریه شماره ۷/۹۸/۵۶۵ مورخ ۹۸/۱۰/۴ اداره کل حقوقی مورد تایید است.
پول یا ارز دیجیتالی که به صورت الکترونیکی توزیع و قابل استفاده میباشد مانند بیت کوین طبق بند « پ» ماده یک قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲ واصلاحات بعدی پول رایج خازجی و به تبع آن ارز مورد حمایت این قانون به شمار نمی رود و با لحاظ تصویب نامه مورخ ۱۳۹۸/۵/۹ هیات وزیران خرید و فروش آن و همچنین نگهداری خرید و فروش و وارد کردن دستگاه استخراج بیت کوین در مقررات کیفری عنوان مجرمانه ندارد مگر اینکه دستگاه استخراج بیت کوین در فهرست کالاهای تحت مقررات گمرکی مطرح و وارد کردن آن منطبق با کالاهای موضوع قاچاق شود یا عملکرد دستگاه های استخراج بیت کوین مشمول عنوان های دیگر مانند خرابکاری موضوع ماده ۶۸۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب ۱۳۷۵ یا قانون مجازات استفاده کنندگان از آب برق تلفن فاضلاب و گاز مصوب ۱۳۹۶ شود
نظر اکثریت
استخراج ارزهای دیجیتال و خرید و فروش آنها جرم انگاری نشده است و صرفا دستگاه های تولید کننده ارزهای دیجیتال(ماینر) بعنوان کالای مجاز مشروط محسوب میشود و در صورت مجوز ورود نداشتن رسیدگی به آنها در صلاحیت تعزیرات خواهد بود و نیز در صورتی که بدون مجوز از برق صنعتی استفاده شود قانون مجازات استفاده کنندگان غیرمجاز آب، برق و… شامل آنها خواهد شد.
استدلال:
– تعریف ارز در بند پ ماده ۱ قانن قاچاق کالا و ارز شامل ارزهای رایج است و ارزهای مذکور، ارز رایج محسوب نمی شوند.
– آیین نامه ابلاغی هیئت دولت در سال ۹۸ در خصوص استخراج ارزهای دیجیتال صرفاً در خصوص اخذ مجوز تاکید کرده و جرم انگاری انجام نشده است.(مصوب ۱۳۹۸/۰۵/۰۶)
– رویه قضایی موجود در کشور که ارزهای دیجیتال را مشمول تعریف ارز بند پ ماده ۱ قانون قاچاق کالا و ارز نمی داند.
نظر ابرازی
استخراج و خرید و فروش ارزهای دیجیتال جرم انگاری شده است.
استدلال:
– تعریف ارز در بند پ ماده ۱ قانون قاچاق کالا و ارز شامل ارزهای دیجیتال هم میشود.
– با توجه به اینکه ارزهای دیجیتال هم ارز محسوب می شوند و شامل قانون قاچاق کالا و ارز میشود لذا قوانین مرتبط دیگر مثل قانون مجازات اخلال گران در نظام اقتصادی و قانون راجع به واگذاری معاملات ارزی نیز شامل ارزهای دیجیتال خواهد بود.