صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/06/23
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر زرند
موضوع
تفاوت بین طلاق از ناحیه زوجه از باب عسر و حرج و یا شرایط ضمن عقد -هماهنگ استانی 8 از 9
پرسش
تفاوت بین طلاق از ناحیه زوجه از باب عسر و حرج و یا شرایط ضمن عقد چیست ؟ با ذکر استدلال و ذکر مستندات قانونی
نظر هیات عالی
در طلاق به علت عسر و حرج زوجه، اوضاع و احوالی است که زوجه به علت حدوث مشکلات ناشی از رفتار زوج امکان ادامه زندگی مشترک را ندارد. لکن در طلاق به علت تحقق امر وکالت ضمن عقد نکاح مطابق شرط وکالت که برای زوجه وجود دارد دادگاه در پی حصول آن شروط است، بنابراین ممکن است در مواردی شروط مندرج در سند نکاحیه، همان موارد حدوث عسروحرج باشد و به نوعی تداخل داشته باشند؛ لیکن از جهت منشا و آثار همان طوری که در نظریه اتفاق آراء آمده است، متفاوت است و در نتیجه نظریه مذکور مورد تایید هیات عالی میباشد.
نظر اتفاقی
دادگاه در درخواست طلاق زوجه با اثبات عسر و حرج، حکم طلاق صادر می کند و به عبارت دیگر مرد را اجبار به طلاق می کند ولی در مواردی که طلاق با تحقق شرط ضمن عقد نکاح است دادگاه گواهی عدم امکان سازش صادر می کند.
مدت اعتبار رای دادگاه پس از قطعیت 6 ماه است؛ یعنی اگر ظرف 6 ماه طلاق ثبت نشود رای مذکور قابلیت اجرا ندارد ولی مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش 3 ماه از زمان قطعیت آن است.
در طلاق از طریق شرط ضمن عقد (شروط 12گانه عقدنامه) پس از اثبات یکی از موارد، زن وکیل مرد در طلاق و قبول بذل میشود و به وکالت از شوهر میتواند قبول مابذل کند ولی در طلاق از طریق عسر و حرج قبول مابذل با قاضی رسیدگی کننده به پرونده است.
ملاک تصمیم دادگاه در بررسی عسر و حرج وضع فعلی زوجین و خاصه زوجه است.
بدین توضیح که رئیس دادگاه خانواده بررسی می کند که آیا زوجه در حال حاضر و زمان تقدیم دادخواست در عسر و حرج است یا خیر؟ و اگر قبلا عسر و حرج داشته و هم اکنون رفع شده به آن ترتیب اثر نخواهد داد.
به بیان دیگر باید زوجه در حال عسر و حرج باشد و آن را اثبات نماید، اما در اثبات موارد 12گانه عقدنامه ها چنین نیست همین که زن ثابت نماید یکی از آن موارد حتی در چند سال قبل محقق شده است زن وکیل شوهر در طلاق خواهد شد و گذشت زمان اسقاط وکالت زن را نمی کند.
فرض کنید که زوجه ثابت نماید در چند سال گذشته شوهر اعتیاد شدید و مضر به الکل داشته است ولی مدتی است که شوهر ترک کرده است.
در این جا علی رغم ترک شوهر در حال حاضر، وکالت زن در طلاق محقق شده است و او وکیل شوهر است و وکیل اجباری ندارد که بلافاصله و به فوریت وکالت را اعمال نماید.