تاثیر یا عدم تاثیر بخشنامه بخشودگی اقساط بانکی از سوی بانک مرکزی در ماهیت قرار داد متبایعین

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۱۱/۲۳
برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر کامیاران
موضوع
تاثیر یا عدم تاثیر بخشنامه بخشودگی اقساط بانکی از سوی بانک مرکزی در ماهیت قرار داد متبایعین
پرسش
رضا یک واحد گاوداری از حسن خریداری مینماید. حسن با احتساب معوقات قبلی مبلغ ۱۰۸ میلیون تومان به بانک بدهکار است. بایع بخشی از ثمن را تسویه می کند و مبلغ فوق را ظرف یک سال قرار می دهند. متعاقباً دولت بخشنامه صادر مینماید که چنانچه ظرف مهلت مقرر اصل وام تسویه شود، معوقات مشمول بخشودگی خواهد شد. رضا در مهلت مقرر اصل وام را تسویه و ۲۳ میلیون آن مشمول بخشودگی میگردد. حسن متوجه موضوع شده و اقدام به طرح دعوا و تقدیم دادخواست به خواسته مطالبه مبلغ ۲۳ میلیون تومان مینماید. حال آیا دادگاه باید رای بر بی حقی صادر نماید یا محکومیت؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال نظریه اکثریت مطلوب است؛ با این توضیح که با وقوع عقد بیع و انتقال مالکیت و اقدام خریدار به پرداخت معوقات مورد معامله و دریافت بخشودگی، این امر نمی تواند تأثیری در وضعیت بایع ایجاد کند؛ درنتیجه چنین دعوایی مردود و محکوم به بی حقی است.
نظر اکثریت
باید رای به بی حقی خواهان صادر شود چراکه کاهش ثمن منتسب به رفتار خریدار میباشد و استناد عرفی به رفتار وی دارد. البته اراده طرفین نیز مهم است و باید عقد مورد بررسی قرار گیرد هرچند از مواد ۷۱۳ و ۷۱۷ و ۷۱۹ قانون مدنی نیز چنین استنباط میگردد که پس از پرداخت دین توسط شخص ضامن یا ثالث حقی برای مدیون متصور نمیباشد. بنابراین در فرض سوال باید رای به بی حقی خواهان صادر گردد. قاعده «من له الغنم فعلیه الغرم» نیز موید این استدلال است.
نظر ابرازی
به نظر می رسد ماهیت این رفتار عقد ضمان میباشد و چنین استنباط میگردد که ۱۰۸ میلیون اصل ثمن بوده و فروشنده به میزان مبلغ بخشودگی حق مراجعه به خریدار را دارد و در صورت طرح دادخواست باید رای به محکومیت صادر شود.