تأثیر زمان در مسئولیت ضامن در اسنادی از قبیل سفته و چک

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۳/۰۷/۰۶
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر مرند
موضوع
تأثیر زمان در مسئولیت ضامن در اسنادی از قبیل سفته و چک
پرسش
چنانچه از ناحیه دارنده سند تجاری از جمله سفته و چک علیه فرد ثالث به عنوان ضامن تضامنی طرح دعوا شود آیا محدودیت زمانی دارد؟
نظر هیئت عالی
چنانچه از ناحیه دارندهی اسنادی از قبیل سفته و چک علیه شخص ثالث به عنوان ضامن طرح دعوا شود، محدودیت مذکور در ماده ۲۸۶ قانون تجارت درباره ضامن شخص متعهد یا صادرکننده موردی نداشته و وجود ندارد زیرا علیه خود صادرکننده و متعهد چنین اسنادی، محدودیت زمانی وجود ندارد. با این ترتیب در صورتی که در ظهر سفته و یا چک ضمانت شخصی از صادرکننده اسناد مذکور احراز شود، دادگاه بدون در نظر گرفتن محدودیت مذکور در ماده ۲۸۶ قانون یاد شده حکم بر محکومیت تضامنی صادرکننده و ضامن صادر خواهد کرد. بدیهی است (ضامن شخص ظهرنویس)، بهتبع ظهرنویسی از دامنه شمول مقررات ماده ۲۸۶ قانون تجارت خارج نخواهد بود.
هیأت عمومی دیوان عالی کشور در رای وحدت رویه ۵۹۷ – ۱۲/۲/۷۴ تکلیف موضوع را روشن و رفع اشکال کرده است.
نظر اکثریت
امضا شخص ثالث در ظهر اسناد تجاری چنانچه از سوی دادگاه به عنوان ضمانت تلقی و ضمانت به نحو تضامنی باشد برای مطالبه وجه آن هر فردی که سند در دست اوست طبق ماده ۳۳ قانون تجارت ذیحق شناخته میشود و مشمول مواد ۴۰۳ الی ۴۱۱ ضمانت قانون تجارت است و چون ضمانت این اسناد شامل آثار مترتب بر ظهرنویس در مواد ۲۸۶ و ۳۰۹ ناظر به آن و ماده ۳۱۵ و فقط مسئولیت ظهرنویس مشمول آن است. بنابراین، مراجعه به ضامن در هر زمان ممکن است و دارنده سند میتواند خارج از مهلت های مذکور در موارد فوقالاشعار دادخواست مطالبه وجه علیه شخص ضامن ارائه دهد.
نظر اقلیت
ضمانت تضامنی در اسناد تجاری برخلاف ضمانت مدنی بوده و در واقع در ضمانت مدنی نقل ذمه به ذمه مانند ضمانت ظهرنویس است و به استناد مواد ۲۸۶ و ۳۰۹ قانون تجارت خارج از قانونی ذمه قانونی دارنده سند میتواند علیه شخص ثالث اقامه دعوا کند.