بررسی رفع مسئولیت کفیل یا وثیقهگذار در مواردی که نسبت به تحویل محکوم علیه اقدام شده

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۱۱/۰۲
برگزار شده توسط: استان اردبیل/ شهر مشگین شهر
موضوع
بررسی رفع مسئولیت کفیل یا وثیقهگذار در مواردی که نسبت به تحویل محکوم علیه اقدام شده
پرسش
با توجه به اینکه در ماده ۲۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری قید گردیده کفیل یا وثیقهگذار در هر مرحله از تحقیقات و دادرسی با معرفی و تحویل متهم میتواند حسب مورد، رفع مسئولیت یا آزادی وثیقه خود را از مرجعی که پرونده در آن مطرح است درخواست کند و همچنین با در نظر گرفتن ماده ۲۵۱ همان قانون که مقرر داشته هرگاه متهم یا محکوم علیه در مواعد مقرر حاضر شود، یا پس از آن حاضر شده عذر موجه خود را اثبات کند با شروع به اجرای حبس و تبعید و یا اقامت اجباری و با اجرای کامل سایر مجازات… قرار تامین و نظارت قضایی لغو میشود. حال با توجه به این مراتب سوال پیش آمده این است که در مواردی که پرونده در اجرای احکام کیفری مطرح و مجازات مورد نظر حبس همراه با جزای نقدی میباشد و کفیل یا وثیقهگذار نسبت به تحویل محکوم علیه اقدام نموده و خواستار رفع مسئولیت یا آزادی وثیقه است. حال در جمع دو ماده ۲۲۸و ۲۵۱از قانون آیین دادرسی کیفری می توان نسبت به رفع مسئولیت و یا آزادی وثیقه اقدام نمود؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان مشگینشهر استان اردبیل با اصلاح ماده ۲۲۸ در سطر اول به ماده ۲۵۱ و نیز اصلاح ماده ۲۵۱ در سطر دوم به ماده ۲۲۸ مورد تایید است. ضمناً اضافه مینماید که منظور از عبارت «هر مرحله از دادرسی» در ماده ۲۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ شامل مرحله اجرای حکم که داخل در مفهوم دادرسی به معنای اعم است نیز میشود.
نظر اکثریت
ماده ۲۲۸ و۲۵۱ آیین دادرسی کیفری دو مقوله جدا از هم هستند و ماده ۲۵۱ در مقام این است که بیان کند چه زمانی تامین کیفری لغو میشود ولی در مقابل ماده ۲۸۸ اشعار میدارد که مسئولیت وثیقهگذار یا کفیل چه موقع رفع میشود و این دو ماده ارتباطی به هم ندارند و کفیل و وثیقهگذار با توجه به ماده ۲۲۸ قانون مارالذکر هر زمان میتواند حتی در محکومیت های مرکب با تحویل متهم رفع مسئولیت و یا آزادی سند خود را درخواست کند و محدودیتی از این لحاظ متصور نمیباشد.
نظر اقلیت
در ماده ۲۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری که کلمه متهم قید گردیده، مربوط به مرحله تحقیق و دادرسی و قبل از اجرای حکم میباشد و با توجه به ماده ۲۵۱ قانون مارالذکر که قید گردیده متهم یا محکوم علیه، مربوط به مرحله اجرای حکم میباشد که وثیقهگذار و یا کفیل زمانی می توانند با توجه به ماده اخیرالذکر از مسئولیت خود رفع اثر نمایند که در حبس و تبعید و یا اقامت اجباری با شروع به اجرای آن و در سایر مجازات از قبیل دیه و جزای نقدی با اجرای کامل آن از مسئولیت کفیل یا وثیقهگذار رفع اثر نمایند.