صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/09/15
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گرگان
موضوع
بررسی رابطه سببیت در قتل
پرسش
فردی جهت سرقت از منزل پیرمردی وارد منزل شده و با توجه به هوشیار شدن مالک منزل، سارق اقدام به بستن دست و پاهای مالک مینماید و در ادامه با شال گردن دهان ایشان را نیز میبندد و پس از اقدامات جهت سرقت، متوجه عدم تنفس و در نتیجه فوت مالک میشود که بلافاصله اقدام به آتش زدن منزل و متواری شدن از محل مینماید. نظر به اینکه علت فوت ایست قلبی اعلام گردید و با استعلام مجدد میزان تاثیر رفتار سارق در فوت را 90 درصد اعلام و 10 درصد را ناشی از بیماریهای زمینهای اعلام نموده است؛ لذا از نظر قانون و نوع رفتار و با توجه به وضعیت جسمی متوفی قتل عمد محسوب میگردد یا غیر عمد؟ دلایل و مستندات را بیان نمائید.
نظر هیات عالی
در فرض سوال که مرتکب از اوضاع و احوال مجنیعلیه مطلع بوده و آگاهی نسبت به موقعیت زمانی و مکانی داشته، به نظر میرسد که موضوع در شمول بند ق ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1391 بوده و نتیجتاً قتل عمدی محسوب میشود. اگرچه تطبیق رفتار مرتکب حسب مورد با قاضی رسیدگی کننده است.
نظر اکثریت
با عنایت به اینکه اولاً قاتل از وضعیت مجنیعلیه من باب پیری و وضعیت مکانی که در منزل تنها زندگی میکرده آگاه بوده است و از لحاظ زمانی شب بوده است، براساس این آگاهی و توجه به وضعیت نامتعارف یا وضعیت خاص اقدام نموده است. ثانیاً اگرچه علت فوت ایست قلبی اعلام گردید اما حسب نظر پزشکی قانونی تا 90 درصد در فوت، رفتار مرتکب تاثیرگذار بوده است و به عبارتی اگر رفتار مرتکب نبوده چنین نتیجهای حاصل نمیگردید و چه بسا سالها با همین بیماری زمینهای به زندگی عادی خود میپرداخت و به عبارتی وضعیت خاص جسمانی و روحی اگر باعث آسیب پذیرتر بودن بزه دیده بشود موجب قطع رابطه سببیت نمیشود، بنابراین رفتار مرتکب مشمول قتل عمد است.
نظر اقلیت
آنچه علت فوت بوده ایست قلبی است و رفتار مرتکب علت تامه فوت نبوده است بلکه در حصول نتیجه آن موثر بوده است و از طرفی مرتکب، قصد قتل نداشته است و صرفاً قصد مهار مقتول جهت جلوگیری از سر و صدا و آشکار نشدن سرقت را داشته و اتفاقاً در نتیجه رفتار و بیماری زمینهای مرتکب، نتیجه حاصل شده است و با توجه به اینکه علت تامه فوت ایست قلبی اعلام گردید و صرفاً رفتار مرتکب در آن تاثیر داشته است، بنابراین مشمول شبهعمد است.